Нова студија на невладините организации Globsec од Братислава и ICCT од Хаг открива дека Русија регрутира криминалци и лица со проблематично минато за изведување саботажи низ Европа.
Според извештајот, ова е дел од поширока стратегија на Москва насочена кон дестабилизација на Европската унија и одмазда за западната поддршка на Украина.
Истражувачите посочуваат дека Кремљ најчесто таргетира мажи од постсоветските земји, на возраст од околу триесет години, кои зборуваат руски и се наоѓаат во тешка финансиска или животна ситуација.
Регрутацијата се спроведува онлајн, најчесто преку Телеграм, но и преку познаници и семејни врски. Мотив се финансиските награди – од помали износи за ширење проруски летоци, до значајни суми за напади врз критична инфраструктура.
Од јануари 2022 до јули 2025 година, во Европа се забележани 110 обиди за саботажа поврзани со Русија, од кои 89 биле успешни. Најмногу инциденти се регистрирани во Полска и Франција.
Идентификувани се 131 лице поврзано со овие случаи, од кои најмалку 35 биле претходно осудувани и регрутирани преку затворски и криминални мрежи.
Според Доминика Хајду од Globsec, користењето на криминалци од страна на руските власти не е нова појава, бидејќи врските меѓу државните структури и подземјето се длабоко вкоренети уште од 1990-тите години.
Полскиот политичар Бартомјеј Шјенкевич предупредува дека ЕУ сè уште нема ефикасна стратегија за спротивставување на ваквите активности, особено кога регрутацијата се одвива онлајн.
Авторите на студијата препорачуваат построг надзор на дигиталните канали, проширување на поимот „хибридни закани“ и поголема соработка меѓу јавниот и приватниот сектор, со цел да се спречат идни руски хибридни напади во Европа.
