Дури 70 рации беа спроведени низ Украина од страна на Националното биро за борба против корупцијата (НАБУ), вклучувајќи ги домовите на поранешниот министер за правда Герман Галушченко и блискиот соработник на претседателот Зеленски, бизнисменот Тимур Миндич. Операцијата е кулминација на 15-месечна истрага, во која беа преслушани над 1.000 часа снимени разговори. НАБУ објави фотографии од торби полни со долари и евра, но не откри каде и кога биле запленети парите.
Истрагата, позната како „Мидас“, се однесува на државната нуклеарна компанија „Енергоатом“, преку која наводно биле проневерени околу 100 милиони долари. Според НАБУ, коруптивната шема ја водела „високо рангирана криминална група“ предводена од Миндич. Во мрежата се вклучени и поранешниот советник на министерот за енергетика Игор Мирониук, раководителот на обезбедувањето на „Енергоатом“ Дмитро Басов и четворица вработени во одделот за деловна поддршка. Поднесени се обвиненија против седум лица, а петмина се приведени.
НАБУ тврди дека групата користела влијание во Министерството за енергетика и „Енергоатом“ за контрола на назначувања, набавки и финансиски текови. Договорите биле предмет на мито од 10 до 15 проценти, а стратешката државна компанија со приходи од 4,7 милијарди долари, според НАБУ, била управувана „од сенка“ од лица без службени овластувања.
Компаниите што работеле за „Енергоатом“ биле принудувани да плаќаат мито за да го обезбедат правото на исплата или за да добијат идни договори. Парите, според НАБУ, биле перени во канцеларија во Киев, поврзана со семејството на поранешниот украински претставник во бегство Андриј Деркач, кој од 2024 година е сенатор во Русија.
Претседателот Зеленски повика на „неопходна неизбежност на казнувањето“, додека премиерката Јулија Свириденко најави целосна соработка со антикорупциските органи. Министерката за енергетика Свитлана Хринчук истакна дека „Енергоатом“ не е под директна контрола на нејзиното министерство.
Опозициската партија Европска солидарност, предводена од поранешниот претседател Петро Порошенко, најави иницијатива за разрешување на цел кабинет, но малку е веројатно предлозите да поминат во парламентот каде што Зеленски има мнозинство.
Истражувањето доаѓа во време кога Украина се обидува да обезбеди американска поддршка, додека руската армија напредува на фронтот, а енергетскиот систем е сериозно оштетен од бомбардирања оваа есен, предизвикувајќи прекини во снабдувањето со електрична енергија.
Во позадината на аферата се споменува и бизнисот со беспилотни летала, каде Миндич е поврзан со компанијата „Фајр Поинт“, формално произведувач на беспилотни летала, но според украинските медиуми, дел од сложен финансиски синџир кој се преклопува со структури поврзани со „Квартал 95“ и енергетски холдинзи.
Минатата година неколку антикорупциски службеници и енергетски менаџери кои предупредувале на злоупотреби беа притворени или дискредитирани. Истражувачки новинари исто така се соочија со закани и конфискации на опрема по објавувањето на скандали во одбраната и енергетиката.
Весникот „Украинская правда“ објави дека Миндич можеби ќе стане цел на истрага од американското ФБИ за перење пари, додека истрагата на НАБУ се обидела да го испраша Олександр Горбуненко, обвинет за проневера на средства во пристаништето Одеса, кој побегнал во САД.
Според медиумите, објавувањето на снимките од прислушувањето може да ја загрози личната безбедност на Зеленски, отворајќи нови прашања за ризиците во украинската политичка и економска елита.
