Околу 30 отсто од доселениците во Германија размислувале да ја напуштат земјата, но само околу три отсто имале конкретен план да заминат во следните 12 месеци. Ова го покажува анкетата на германскиот Институт за истражување на пазарот на трудот (ИАБ), спроведена од ноември 2025 до февруари 2026 година.

Според германскиот Сојузен завод за статистика, во 2025 година 11,2 отсто од населението живеело во домаќинства што трошеле повеќе од 40 отсто од расположливиот приход за домување. Просекот во Европската Унија изнесувал 7,7 отсто. Меѓу доселениците што заминале од Германија, најчесто наведувани причини биле семејните и партнерските околности, а по нив следувале административните пречки.

Кај македонските државјани, германската статистика во 2025 година регистрирала 14.209 доселувања во Германија и 8.932 иселувања од земјата. Разликата е 5.277 во корист на доселувањата. Бројката за иселувањата ги опфаќа заминувањата кон сите држави, па од неа не може да се утврди колкумина се вратиле во Македонија.

На ниво на Германија, разликата меѓу доселувањата и иселувањата се намалила главно поради помалиот број пристигнувања. Во споредба со 2024 година, доселувањата се намалиле за околу 13 отсто, а иселувањата за речиси два отсто.

…

Дел од банкарските услуги викендов, на 7 и 8 ноември, може привремено да бидат недостапни поради планирани технички приспособувања. Македонската банкарска асоцијација соопшти дека сите банки ги подготвуваат системите за новите стандарди во денарскиот платен промет, кои почнуваат да се применуваат од понеделник, 9 ноември.

Можните прекини и ограничувања се однесуваат особено на платежните трансакции. Секоја банка посебно ќе ги извести клиентите кои услуги ќе бидат засегнати, во кои термини и колку се очекува да траат ограничувањата. Асоцијацијата ги повикува граѓаните и фирмите што имаат плаќања со рок викендов да ги проверат известувањата на својата банка и навреме да ги планираат уплатите.

Од понеделник се воведуваат нови платни налози и шифри за намената на плаќањата, а денарските сметки ќе се прикажуваат во ИБАН-формат. Постојните броеви на сметките остануваат исти. Банките ќе го приспособат нивниот приказ во електронското и мобилното банкарство.

…

Европскиот извештај е поттик за усогласување на законодавството, развој на рударството и искористување на потенцијалот на домашните минерални ресурси

Европската Унија јасно укажува дека критичните минерални суровини имаат стратешко значење за европската индустрија и сигурноста на синџирите на снабдување. Македонија треба да ја препознае оваа можност и да ги следи европските политики, создавајќи услови за развој на современо, одговорно и одржливо рударство, оценува „И Здравје и Работа“.

Од „И Здравје и Работа“ посочуваат дека оваа препорака треба да биде сфатена како повик за конкретни чекори, а не само како обврска на хартија. Усогласувањето со европските политики е можност Македонија да го развие својот минерален потенцијал, да привлече инвестиции и да стане дел од новите европски синџири на снабдување со суровини кои се неопходни за индустрискиот развој и зелената транзиција.

„Македонија не смее да остане настрана од европските процеси. Критичните минерални суровини се важен дел од индустриската и економската иднина на Европа, а нашата земја има ресурси и потенцијал да биде дел од тие процеси. Потребни се современа законска рамка, стручност, инвестиции и јасни правила кои ќе овозможат развој на рударството во согласност со највисоките стандарди за заштита на животната средина“, се наведува во ставот на „И Здравје и Работа“.

Од организацијата нагласуваат дека развојот на рударството не смее да биде спротивставен на заштитата на животната средина и здравјето на граѓаните. Напротив, европскиот пристап подразбира одговорно управување со ресурсите, примена на современи технологии, доследно почитување на законските процедури и постојан надзор.

„Потребно е да водиме аргументирана и стручна дебата за иднината на рударството. Одлуките треба да се носат врз основа на знаење, научни анализи и европски практики, а не врз основа на страв и дезинформации. Македонија има можност да ги искористи своите ресурси за економски развој, нови работни места и посилна индустрија, истовремено гарантирајќи одговорност кон природата и граѓаните“, порачуваат од „И Здравје и Работа“.

„И Здравје и Работа“ смета дека усогласувањето со европските политики за критични суровини е важен чекор кон современо и одржливо рударство, кое ќе придонесува за економскиот развој на земјата и ќе ја почитува животната средина и здравјето на граѓаните.

…

„Макпетрол“ ги заврши првите девет месеци од 2026 година со приходи од продажба од 29,539 милијарди денари и нето-добивка од 856,2 милиони денари. Во споредба со истиот период лани, продажбата е зголемена за 28,7%, додека добивката по оданочување е намалена за 6,9%.

Набавната вредност на трговските стоки растела побрзо од продажбата, а се зголемиле и трошоците за вработените и амортизацијата. Послабата профитабилност е поизразена во третиот квартал: од јули до септември продажбата пораснала за 39%, но нето-добивката се намалила за 26,7%, покажува пресметката од деветмесечниот и полугодишниот извештај.

Малопродажба: приходите растат побрзо од количините

Приходите од продажба на домашниот пазар достигнале 27,448 милијарди денари, со раст од 21,7%. Продажбата на странските пазари се зголемила од 398,9 милиони на 2,091 милијарди денари, односно повеќе од петкратно. Компанијата ја поврзува продажбата на странскиот пазар со извозот на млазно гориво.

Според образложението на раководството, приходите од малопродажба пораснале за 22,3%, на 24,979 милијарди денари. Пријавениот раст на количествениот промет со деривати во малопродажбата изнесува 0,72%, додека прометот со дополнителниот асортиман на бензинските станици се зголемил за 13,8%.

Растот на паричната вредност на продажбата затоа не може да се изедначи со растот на продадените количини гориво. Кај големопродажбата, приходите достигнале 4,561 милијарди денари, со раст од 80,1%. „Макпетрол“ го објаснува зголемувањето главно со поголемата продажба на млазно гориво и повисоките цени на нафтените деривати и природниот гас.

Набавната вредност ја намалува маржата

Набавната вредност на трговските стоки достигнала 26,199 милијарди денари, што е раст од 33,9%. Таа зафаќа 88,7% од приходите од продажба, наспроти 85,2% во истиот период лани.

Разликата меѓу продажбата и набавната вредност се намалила од 3,400 милијарди на 3,341 милијарди денари. Бруто-маржата според дефиницијата во образложението на компанијата, пресметана како однос на оваа разлика и приходите од продажба, се спуштила од 14,81% на 11,31%, односно за 3,50 процентни поени.

Расходите за вработените се зголемиле за 7,5%, на 1,562 милијарди денари. Компанијата го поврзува растот со зголемувањето на минималната плата и последователните корекции на платите. Амортизацијата пораснала за 15,6%, на 237,6 милиони денари.

Дел од притисокот е ублажен со повисоките останати оперативни приходи и намалувањето на останатите расходи од работењето. Сепак, оперативната добивка се намалила од 739,3 милиони на 637,1 милион денари, или за 13,8%. Оперативната маржа врз приходите од продажба се намалила од 3,22% на 2,16%.

Во своето образложение, „Макпетрол“ дел од притисокот врз маржата го поврзува со ценовните движења и со одлуките на Регулаторната комисија за енергетика. Компанијата ја критикува методологијата заснована на петдневен просек и наведува намалување на признатиот трошок за работење преку склад. Тоа е оценка на раководството: објавените финансиски податоци не го издвојуваат паричниот ефект на секоја од причините.

Финансиските приходи го ублажуваат падот

Финансиските приходи пораснале за 4,5%, на 289 милиони денари. Финансиските расходи речиси се удвоиле, на 14 милиони денари, но остануваат значително помали од приходите од финансирање. Нето-финансискиот резултат е позитивен и изнесува 275 милиони денари.

Добивката пред оданочување се намалила за 9,6%, на 912,1 милион денари. Даночниот расход е намален од 89,5 милиони на 56 милиони денари, поради што падот на нето-добивката е помал од падот на добивката пред оданочување.

Билансот покажува и негативна нето останата сеопфатна добивка од 165,1 милион денари. Со нејзино вклучување, вкупната сеопфатна добивка изнесува 691 милион денари, што е намалување од 20,2%. Оваа ставка е одвоена од нето-добивката; деветмесечниот биланс не ја разработува нејзината структура.

Третиот квартал го менува резултатот

Во јули–септември приходите од продажба изнесувале 12,150 милијарди денари, наспроти 8,738 милијарди во истиот квартал од 2025 година. Набавната вредност на трговските стоки се зголемила за 48,3%, побрзо од продажбата.

Оперативната добивка во кварталот се намалила за 32,4%, на 291,2 милиони денари. Нето-добивката изнесувала 333,5 милиони денари, наспроти 455,1 милион лани. Намалувањето во кварталот го надминало растот на нето-добивката од првото полугодие. Кварталните износи се пресметани како разлика меѓу деветмесечните и полугодишните резултати.

Поголемо користење кредити

Според образложението, обврските по кредити на крајот на септември изнесувале 563 милиони денари, наспроти 153,1 милион денари на крајот на 2025 година. Тоа е зголемување од 409,9 милиони денари, или 267,8%.

Компанијата наведува дека користи краткорочни револвинг-кредити за управување со оперативниот капитал и го поврзува поголемото задолжување со промените на набавните цени. Соопштува и дека немала доспеани, а ненамирени обврски.

Сопствениот капитал изнесувал 9,758 милијарди денари, а вкупните обврски 1,938 милијарди денари. Односот меѓу тековните средства и тековните обврски се намалил од 1,76 на 1,68. Тековните средства и натаму ги надминуваат тековните обврски, но овој показател сам по себе не ја покажува расположливата готовина и роковите за наплата и плаќање.

Деветмесечната објава не содржи целосен биланс на состојба и извештај за паричните текови. Последниот таков пресек е полугодишниот: на 30 јуни компанијата имала 751,1 милион денари пари и парични еквиваленти. Во првото полугодие нето-паричниот тек од оперативните активности бил негативен, 87,2 милиони денари, наспроти позитивни 598,3 милиони лани. Овие податоци не ја утврдуваат состојбата на готовината на крајот на септември.

Инвестиции и резултат под планот

За деветте месеци компанијата пријавила вложувања од над 217,5 милиони денари во реконструкција и изградба на малопродажни и големопродажни објекти.

За добивката од 2025 година била одобрена дивиденда од вкупно 467,3 милиони денари бруто, односно 4.620 денари бруто по акција. Според компанијата, исплатата започнала на 31 август 2026 година; тоа не потврдува дека целиот износ бил исплатен до крајот на септември.

Остварената деветмесечна нето-добивка е за околу 211 милиони денари, или 19,77%, под планот. Раководството очекува стабилизирање на пазарните услови, но тоа е очекување, не остварен резултат.

Анализата се заснова на поединечните, неконсолидирани и неревидирани извештаи на „Макпетрол“ АД Скопје. Споредбите се со истиот период од 2025 година, освен каде што е наведен друг датум.

Извори: Деветмесечен биланс, образложение на компанијата, полугодишни извештаи и деветмесечен извештај за 2025.

…

Квалитетот на производите и доследното почитување на меѓународните стандарди се предуслов за компаниите да бидат конкурентни на странските пазари, порача Ангел Анѓушев, оперативен директор на „Грин машинс“ и член на Управниот одбор на Стопанската комора на Северна Македонија.

На панел-дискусијата „Извоз без граници – поттикнување на растот во машинската и електроиндустријата“, одржана во рамките на „Енерготехнома 2026“, Анѓушев зборуваше за искуството на „БРАКО“ и „Грин машинс“ во работењето на меѓународните пазари.

„За воопшто да дојдеме до факторот цена, претходно мора да ги исполниме сите потребни процеси и стандарди“, рече Анѓушев.

Тој посочи дека исполнувањето на стандардите е првиот чекор, а предизвикот е да се одржи истиот квалитет во секојдневното производство. За натамошен раст на извозот, Анѓушев ги издвојува современите технологии, енергетската ефикасност и развојот на стручен кадар, за што е важна и соработката меѓу компаниите и универзитетите.

..

Земјите од Европската Унија губат околу 59,3 милијарди евра годишно во даночни приходи затоа што компании пријавуваат дел од добивката во јурисдикции со пониски даноци. Најголеми загуби се проценети во Франција и Германија, кои заедно сочинуваат 42 отсто од вкупниот износ.

Проценката е на организацијата „Такс џастис нетворк“ и е објавена на 5 ноември, заедно со ажурираниот индекс на корпоративни даночни оази, пренесува „Еуроњуз“. Анализата се заснова на податоци од 2022 година, последната година за која биле достапни релевантни бројки.

Годишните загуби на Франција се проценуваат на 13,1 милијарда евра, а на Германија на 11,8 милијарди. Следуваат Шпанија со 4,8 милијарди, Полска со 4,7 милијарди и Белгија со 4,1 милијарда евра. Проценетите загуби во Италија, Холандија и Луксембург надминуваат три милијарди евра по земја.

Околу осум милијарди евра, или 13,6 отсто од вкупните проценети загуби на ЕУ, се поврзуваат со Обединетото Кралство, неговите прекуморски територии и териториите зависни од британската круна. Франција има најголеми загуби поврзани со оваа мрежа, околу 2,8 милијарди евра годишно, а Германија следува со околу 1,4 милијарда.

…

Француската влада го официјализираше доделувањето на првата рударска концесија во земјата по повеќе од 40 години. Со овој историски декрет, компанијата Имерис Бовоар се стекна со ексклузивни права за експлоатација на литиум, калај, тантал и ниобиум на наоѓалиштето во регионот Оверњ-Рона-Алпи.

Овој потег претставува клучен столб во стратегијата на Париз за постигнување индустриска и енергетска независност на Европската Унија во трката за суровини за електрична мобилност.

Целиот текст може да го прочитате на Рударсво.мк

…

ТИТАН Усје и Природно-математичкиот факултет при Универзитетот „Св. Кирил и Методиј“ во Скопје потпишаа Меморандум за соработка, со кој го зајакнуваат партнерството меѓу академската заедница и индустријата. Меморандумот е продолжение на повеќегодишната соработка насочена кон практична настава, размена на знаења и искуства и развој на идните стручни кадри.

„Поддршката за академската заедница за нас е вложување во идниот развој на индустријата и општеството. Веруваме дека студентите треба да имаат пристап до квалитетна практична настава, соодветна лабораториска опрема и можност да ја запознаат примената на научните знаења во производството. Со овој Меморандум ја потврдуваме нашата определба да го развиваме партнерството со ПМФ и да создаваме подобри можности за учење и професионален развој на младите“, истакна Константинос Николаoу, главен извршен директор на ТИТАН Усје.

Деканот на Природно-математичкиот факултет проф. д-р Даворин Трпески и проф. д-р Миха Буклески од Институтот за хемија, ги презентираа плановите на оваа научна институција за развој на науката.

„Унапредувањето на условите за студентите придонесува за поквалитетна настава и отвора нови можности за научни истражувања и иновации, значајни за академската заедница и општеството”, истакна деканот на ПМФ, проф. д-р Трпески.

Важен дел од соработката е практичната едукација на студентите преку посети на фабриката, каде непосредно се запознаваат со индустриските процеси, современите технологии и примената на стекнатото знаење во реално работно опкружување.

ТИТАН Усје досега ја поддржа и лабораториската и научната работа на ПМФ, меѓу другото преку опремување лабораторија на Институтот за хемија во 2023 година и набавка на инструмент за образовни и научни активности во 2024 година. Компанијата ги поддржа и 7. Балканска олимпијада по физика во 2025 година и Конгресот на Сојузот на хемичарите и технолозите на Македонија.

Со потпишувањето на Меморандумот, ТИТАН Усје ја продолжува својата улога на долгорочен партнер на академската заедница, поддржувајќи го знаењето како основа за развој на младите, индустријата и заедницата.

…

За 46% од европските потрошувачи, вештачката интелигенција ја подобрила комуникацијата со банките.

Долго време личното советување се сметаше за незаменлив дел од односот на банката со потрошувачите. Студијата EOS Banking AI Barometer – Како Европа навистина се чувствува во однос на ВИ во банкарството, покажува дека оваа слика се менува. Студијата испитува како европските потрошувачи ја оценуваат вештачката интелигенција (ВИ) во банкарскиот сектор. Од нив 46 проценти се изјасниле дека со употребата на ВИ има подобрување на комуникацијата со клиентите. Само единаесет проценти забележуваат влошување. Кога технологијата конкретно помага, таа се прифаќа. Речиси секој трет испитаник (29 проценти) би претпочитал да разговара со ВИ наместо со човек за чувствителни банкарски прашања. Кај испитаниците на возраст од 18 до 34 години уделот е уште поголем (38 проценти).

Сепак, студијата укажува дека ВИ сè уште наидува на ограничувања во оваа област. Во поглед на разбирањето, прецизноста и решавањето на проблемите, степенот на согласување со способностите на ВИ во банкарските услуги изнесува само 35 до 36 проценти. Прифаќањето е поголемо при пребарувањето информации, брзината и достапноста. Повеќе од половина од испитаниците (54 проценти) ја ценат ВИ како помош при пребарување информации. По 51 процент ја пофалуваат побрзата комуникација и достапноста 24 часа на ден.

Покрај сите предности, останува една празнина, на 60 проценти од испитаниците во комуникацијата со ВИ им недостига човечкиот елемент.

„Вкупно 46 проценти од клиентите велат дека услугата се подобрила благодарение на ВИ, а само 11 проценти чувствуваат влошување. Тоа е јасен сигнал за прифаќањето на ВИ во услугите за клиенти. Но 60-те проценти на кои им недостига човечкиот елемент ни покажуваат и дека ВИ сама по себе не е одговорот. Најдобрите банки користат ВИ како алатка за подобра услуга, а не како замена за односот“, вели Марвин Рамке, главен извршен директор и претседател на Одборот на директори на Групацијата EOS.

Испитаниците гледаат значителен потенцијал за услугите за клиенти со ВИ. Особено во финансиски напнати ситуации гледаат простор за проактивна поддршка од ВИ.

„Нашата студија покажува јасна насока во користењето услуги со ВИ: клиентите не сакаат само ВИ што реагира, туку и ВИ што предвидува. Така, 61 процент сакаат предупредувања при опасност од пречекорување на сметката, а 51 процент ги сметаат за корисни предлозите на ВИ за индивидуален план на рати за отворени побарувања“, објаснува главниот извршен директор на Групацијата EOS .

Потрошувачите кои некогаш имале тешкотии со плаќањата се значително поотворени кон понуди за помош од банките, кои се поддржани со ВИ, за разлика од населението во целина.

Македонија, иако не беше опфатена со истражувањето поради спецификите на домашниот банкарски сектор, искуството на EOS Матрих покажува дека и кај нас веќе се забележуваат промени во навиките и очекувањата на корисниците.

„Дигиталната комуникација веќе не е само тренд, туку јасен избор на младите корисници. Иако банкарскиот сектор во нашата земја сè уште претпазливо ја применува вештачката интелигенција во управувањето со задоцнетите кредитни обврски, нашите податоци покажуваат значителна промена во навиките. Во изминатите две години расте бројот на корисници што плаќаат онлајн и отвораат профили на платформата MyEOS. Младите полесно ги прифаќаат современите дигитални решенија, додека повозрасните корисници и натаму го претпочитаат директниот контакт со нашите агенти и почесто ги посетуваат канцелариите на EOS Матрих. Овој тренд се совпаѓа со наодите од ‘EOS Banking AI Barometer’ и најавува иднина на брза, дигитална и персонализирана комуникација“, вели Катерина Бошевска, главниот извршен директор на EOS Матрих Македонија и EOS Косово.

За студијата EOS Banking AI Barometer – Како Европа навистина се чувствува во однос на ВИ во банкарството, во текот на јули 2026 година биле анкетирани 4.400 лица од Бугарија, Хрватска, Франција, Германија, Грција, Полска, Португалија, Романија, Словенија, Шпанија и Швајцарија. Целната група биле клиенти на банки на возраст од 18 до 65 години. 

За Групацијата EOS

Групацијата EOS е водечки технолошки инвеститор во портфолија на побарувања и експерт за обработка на отворени побарувања. Со повеќе од 50 години искуство и присутво во над 20 земји, EOS нуди паметни услуги поврзани со управување со побарувањата ширум светот. Во фокусот се банките, како и компаниите од секторите недвижности, телекомуникации, снабдување со енергија и е-трговија. EOS вработува речиси 6.000 лица и е дел од Групацијата Otto.

..

Викендов, на 7 и 8 ноември, можни се привремени прекини или ограничена достапност на дел од банкарските услуги, особено кај платежните трансакции. Македонската банкарска асоцијација соопшти дека сите банки ќе ги приспособуваат своите системи за новите стандарди во денарскиот платен промет, кои ќе почнат да се применуваат од понеделник, 9 ноември.

Точните термини, услугите што ќе бидат опфатени и очекуваното времетраење на ограничувањата ќе ги објави секоја банка во посебно известување до своите клиенти. Од Асоцијацијата ги повикуваат граѓаните и компаниите да ги следат официјалните известувања на својата банка и навреме да ги планираат плаќањата што треба да ги извршат викендов.

Од понеделник се воведуваат нови платни налози и шифри за намената на плаќањата, а денарските сметки ќе се прикажуваат во ИБАН-формат. Постојните броеви на сметките остануваат исти, а банките ќе го приспособат нивниот приказ и користење во електронското и мобилното банкарство.

…