Македонија заклучно со август регистрирала околу 980.000 туристи и приближно 2.730.000 ноќевања, соопшти премиерот Христијан Мицкоски, коментирајќи ги последните податоци на Државниот завод за статистика.

Според него, резултатите покажуваат дека пред крајот на годината ќе биде достигната владината цел за 2026 година од еден милион туристи и близу три милиони ноќевања.

Одговарајќи на новинарски прашања по отворањето ново основно училиште во Ченто, Мицкоски го истакна растот во летните месеци, особено кај странските посетители.

Тој посочи дека во август бројот на странски туристи бил зголемен за 11,1 отсто во споредба со истиот месец минатата година, додека нивните ноќевања пораснале за повеќе од 20 отсто.

„Тоа претставува потврда на заложбите на Владата да ги промовира туристичките потенцијали на земјата и на тој начин да привлекуваме туристи“, рече Мицкоски.

Премиерот ги поврза резултатите и со договорите со туристички агенции што носат посетители во земјава. Дополнително, наведе дека бројот на патници на македонските аеродроми е зголемен за околу 30 отсто во споредба со истиот период лани.

..

Цената на електричната енергија ќе остане непроменета до крајот на годината, а Владата ќе настојува да нема зголемување ниту од 1 јануари, изјави премиерот Христијан Мицкоски.

Одговарајќи на новинарски прашања по отворањето ново основно училиште во Ченто, Мицкоски истакна дека одржувањето на енергетската стабилност е владин приоритет.

„Се бориме и она што е наш приоритет е да остане цената иста, да нема зголемување“, рече премиерот.

За цената од јануари, сепак, посочи дека треба да се почекаат барањата на енергетските компании и одлуката на Регулаторната комисија за енергетика.

„Од 1 јануари да почекаме што ќе кажат енергетските компании, па ќе видиме. Јас не можам да ја прејудицирам одлуката на Регулаторната комисија“, изјави Мицкоски.

Тој не се согласи со оценката дека цената на струјата најмногу зависи од АД ЕСМ. Нагласи дека во нејзиното формирање учествуваат и други компании, меѓу кои операторот на преносниот систем и дистрибутерот.

Во однос на понудата на ЕСМ, премиерот рече дека нема да биде понудена цена пониска од 65 евра, оценувајќи дека таа е значително пониска од берзанските цени во актуелните услови.

Мицкоски соопшти и дека не се планираат измени во тарифните блокови за електрична енергија.

…

Изготвен од Илирика Инвестментс АД Скопје врз основа на официјални податоци од Македонска берза.

Тргувањето на Македонската берза на 16.10.2026 заврши со пад на индексот МБИ10, кој изнесуваше 9.006,70 поени. Во однос на претходниот трговски ден, индексот се намали за 49,52 поени, односно за 0,55%. Индексот ОМБ изнесуваше 130,11 поени, без дневна промена.

Вкупниот промет на сите пазарни сегменти изнесуваше 2.804.439 денари, заокружено на цел денар. Од него, 2.763.561 денари беа реализирани со акции и 40.878,25 денари со обврзници на секундарниот пазар.

Топ добитници

Ниту една од тргуваните акции не забележа раст на просечната цена.

Топ губитници

• Фустеларко Борец Битола –7,41%

• Алкалоид Скопје –1,32%

• НЛБ Банка Скопје –1,00%

Најтргувани акции

• Комерцијална банка Скопје — 995.769 денари

• Алкалоид Скопје — 699.397 денари

• Македонски Телеком Скопје — 559.995 денари

Обврзнички пазар

Со обврзниците за денационализација од 22-та емисија беа реализирани 40.878,25 денари, при тргување со 705 обврзници по цена од 94,00% од номиналната вредност. Индексот ОМБ остана непроменет на 130,11 поени.

Комерцијална банка го предводеше прометот со акции, следена од Алкалоид и Македонски Телеком. Од шесте тргувани акции, пет забележаа пад, а Гранит остана со непроменета просечна цена. Најголем пад имаше Фустеларко Борец (–7,41%), при тргување со 152 акции и промет од 380.000 денари.

..

Европската комисија планира до крајот на 2026 година да го објави третиот повик за стратешки проекти за критични минерали, продолжувајќи ги напорите за поддршка на инвестициите и поефикасно издавање дозволи.

Според информациите од Комисијата, европската Директива за критични суровини предвидува постапките за издавање дозволи да траат најмногу 27 месеци за проекти за експлоатација и 15 месеци за другите видови проекти. За полесно спроведување на процедурите, земјите членки воспоставиле единствени контакт-точки кои им помагаат на носителите на проектите.

Во Македонија, меѓу инвестициите во критични суровини се издвојува проектот за бакар во Иловица, кој сè уште не е реализиран. Дозволата за геолошки истражувања е издадена во 2004 година, а од тогаш поминале повеќе од 22 години.

Подоцнежните истражувања покажале дека наоѓалиштето има потенцијал за просечно годишно производство до 16.000 тони бакар. Предвидениот работен век на рудникот е 23 години, што го прави проектот значаен во контекст на дебатата за развојот на домашниот рударски сектор и потенцијалот на критичните минерали.

Инаку, како што додаваат од Брисел, стратешките проекти за критични минерали мора да бидат во согласност со важечкото законодавство на ЕУ и националното законодавство во областа на животната средина. Побрзото издавање дозволи има за цел да ги направи постапките поефикасни и попредвидливи, а не да ги намали еколошките или социјалните стандарди, бидејќи тие се исто така дел од критериумите што се користат за проценка на проектите за добивање статус на стратешки проект. Од Комисијата информираат и дека активно се работи на основањето на единствен Центар за критични минерали на Европската Унија.

„Ги утврдуваме подготвителните работи за Центарот за управување со ресурси на ЕУ. Комисијата ќе соработува со ко-законодавците за најдобро да го дефинира потребниот правен мандат за функциите што ќе ги извршува Центарот, вклучително и неговата улога во поддршката на стратешки проекти, складирањето, финансирањето и анализата на синџирот на снабдување. Како што претходно најави претседателката Фон дер Лајен, Европската корпорација за критични суровини ќе ги здружи јавните и приватните инвестиции, придонесувајќи за оперативниот капацитет што му е потребен на Центарот за да ги постигне целите на ЕУ за безбедност на снабдувањето, диверзификација и поддршка на критичните индустрии“, соопштија од Комисијата.

Веста дека ЕУ ќе објави трет повик за стратешки проекти за критични минерали, беше објавена веднаш штом беа избрани 46-те проекти од вториот повик, па сега севкупно се 106. Ваквите активности ги поздрави и Европската асоцијација за рударската индустрија.

„Патот кон европската автономија е поплочен со критични суровини. За да ја обезбедиме нашата иднина, мораме да ги усогласиме нашите еколошки амбиции со практична посветеност на домашното производство и поедноставени инвестициски процеси“, изјави Ролф Куби, генерален директор на „Еуромајнс“.

Во соопштението од ЕК се заклучува дека Унијата не може, ниту пак има за цел, дома да ги произведува сите суровини што ѝ се потребни – „увозот и понатаму ќе претставува важен дел од снабдувањето на Европа“. Според нив, целта е да се зголемат европските капацитети, да се диверзифицираат изворите на снабдување и да се намали прекумерната зависност од поединечни добавувачи.

…

Преку ИПА 3 програма на ЕУ планираме да ја реконструираме, надградиме и електрифицираме пругата од Велес до Битола, истакна во емисијата “Само Интервју” на ТВ Канал 5, заменик претседателот на Владaта и министер за транспорт Александар Николоси. 

“  Вчера имавме состанок за ИПA-2 и ИПA-3 со амбасадорот на ЕУ и неговиот тим и веќе целата делница од Велес до Битола влезе во ИПА-3, која што треба да биде усвоена до крајот на годината од ЕУ и веќе од 1 јануари да е оперативна. Секако, ќе има процес на тендерирање, избор на изведувач, изведба, но веќе Велес-Битола влезе како приоритет. Таму одиме со реконструкција, надградба и многу важно  електрификација, затоа што сега до исклучувањето кај Велес е електрична, а после тоа мора да се користи дизел локомотива. Така што, ако имаме електрична, ем ќе е поевтино, ем еколошки е подобро” -истакна Николоски.  

Тој најави и набавка на нови возови и локомотиви 

“ Се договоривме со Европската банка за обнова и развој за набавка на најмалку 5 електрични локомотиви, нагласувам електрични, тоа е во насока на оваа зелена агенда којашто ја тераме. И второ, при крај сме на договор со Светска банка за набавка на 5 до 7 патнички гарнитури, а дополнително на тоа од сопствени средства, затоа што МЖ Транспорт е веќе во далеку подобра финансиска состојба, очекувам 2 воза да набават сами во текот на следната година. Значи, ќе имаме 9 нови воза во следните 2 до 3 години и 5 нови локомотиви” – истакна вицепремиерот Николоски.

…

Изготвен од Илирика Инвестментс АД Скопје врз основа на официјални податоци од Македонска берза.

Тргувањето на Македонската берза на 15.10.2026 заврши со пад на индексот МБИ10, кој изнесуваше 9.056,22 поени. Во однос на претходниот трговски ден, индексот се намали за 48,90 поени, односно за 0,54%. Индексот ОМБ изнесуваше 130,11 поени, без дневна промена.

Вкупниот промет на сите пазарни сегменти изнесуваше 11.408.031 денари. Целиот промет беше реализиран со акции.

Топ добитници

• НЛБ Банка Скопје +0,40%

• ОКТА Скопје +0,04%

• Стопанска банка Скопје +0,03%

Топ губитници

• Гранит Скопје –1,75%

• Алкалоид Скопје –1,04%

• Макпетрол Скопје –0,64%

Најтргувани акции

• Комерцијална банка Скопје — 5.260.118 денари

• Макпетрол Скопје — 4.029.073 денари

• Алкалоид Скопје — 1.005.999 денари

Обврзнички пазар

На секундарниот обврзнички пазар немаше тргување. Индексот ОМБ остана непроменет на 130,11 поени.

Комерцијална банка го предводеше прометот со акции, следена од Макпетрол и Алкалоид. Од деветте тргувани акции, три забележаа раст, пет пад, а една остана со непроменета просечна цена. Најголем раст имаше НЛБ Банка (+0,40%), додека најголем пад забележа Гранит (–1,75%), при тргување со 30 акции и промет од 44.100 денари.

…

Економската оправданост на проектите и заштитата на јавниот интерес треба да бидат основа на јавно-приватните партнерства и концесиите, порача министерката за енергетика, рударство и минерални суровини, Сања Божиновска, на дискусија организирана од Центарот за граѓански комуникации.

Божиновска се осврна на реформите што се подготвуваат преку новиот Закон за јавно-приватно партнерство и Законот за концесии на добра од општ интерес. Според неа, целта е да се воспостави систем во кој приватниот капитал ќе го поттикнува развојот, со јасни правила, фер конкуренција и поголема институционална контрола.

„Не е целта да склучуваме што повеќе договори, туку да реализираме економски оправдани проекти што создаваат вистинска вредност за граѓаните“, истакна министерката.

Со новите законски решенија, како што посочи, се предвидуваат построга проценка на проектите, следење на финансиските ризици и електронски регистар на договорите за јавно-приватно партнерство. Овие механизми треба да придонесат за поголема транспарентност и отчетност.

Божиновска нагласи дека одговорноста на институциите мора да продолжи и по потпишувањето на договорите, преку доследно следење на исполнувањето на обврските и на резултатите од проектите.

„Сакаме инвестиции, но инвестиции со јасни правила, правна сигурност и реални придобивки за граѓаните и економијата“, порача Божиновска.

…

Еврото на 14 октомври се спуштило на најниското ниво во однос на доларот во последните 16 месеци, откако податоците за американската инфлација ја зголемиле побарувачката за долари.

Според „Трејдинг економикс“, во 14:30 часот едно евро се разменувало за 1,11251 долари.

Годишната инфлација во САД во септември достигнала 3,7 отсто, над очекувањата. Тоа ги засилило процените дека американските Федерални резерви ќе ги задржат каматните стапки на сегашното ниво или дополнително ќе ги зголемат.

Очекувањата за повисоки камати ја зголемуваат привлечноста на вложувањата во долари. Поголемата побарувачка за американската валута, пак, придонесува за слабеење на еврото во однос на неа.

Данскиот инвеститор Јенс Киндберг, поврзан со најавата за купување најмалку 1.000 станови во Скопје, е управител на две новорегистрирани градежни друштва во Македонија — „Премиум Резиденце“ и „Рубик Тауер“.

Според објавените регистарски податоци, основачи на македонските фирми се истоимени компании од Копенхаген. Данските „Premium Residence ApS“ и „Rubik Tower ApS“ биле регистрирани на 9 септември 2026 година, со Томас Нилсен како директор.

Нивен директен сопственик е „VK Skopje Development ApS“, основана во декември 2023 година. Над неа во сопственичката структура е луксембуршката „Vaekst Holdings S.à r.l.“.

Регистрацијата на двете македонски друштва доаѓа по најавите на инвестициската група „Vaekstkapital“ за проширување на портфолиото на скопскиот пазар на недвижности.

Во февруари годинава беше објавено дека групата веќе купила околу 250 станови во изградба и планира до крајот на 2026 година да достигне најмалку 1.000. Според тогашните информации, становите биле купувани во рана градежна фаза, преку соработка со локални агенции и директно со инвеститори.

Не било прецизирано дали недвижностите ќе бидат понудени за продажба по завршувањето или ќе се задржат за долгорочно издавање. Ниту самото основање на новите фирми не го покажува обемот и роковите на нивните идни градежни проекти.

„Vaekstkapital“ е присутна на бугарскиот пазар од 2014 година. Според корпоративната биографија, Киндберг го презел целосното сопствеништво во 2022 година, а групата се претставува како посредник и управувач со алтернативни инвестициски фондови, насочени кон недвижности, кредитирање и финансиско-технолошки бизниси.

Извор: Faktor.mk

…

Премиерот Христијан Мицкоски најави нова инвестиција на германската компанија „Кромберг и Шуберт“, со која се предвидуваат 2.000 нови работни места и производство на делови за автомобилскиот гигант „Ауди“.

Во својата објава, Мицкоски посочи дека инвестицијата е значајна за македонската економија, но и за граѓаните, на кои треба да им донесе нови можности за вработување и поголема финансиска сигурност.

„Зад секое ново работно место стои нова можност, поголема сигурност за семејствата, нова надеж и подобар живот“, порача премиерот.

Тој ја поврза најавената инвестиција со владините приоритети за економски развој и отворање работни места.

Во објавата упати и критики кон опозицијата, обвинувајќи ја за деструкција, лаги и политички опструкции. Мицкоски порача дека Владата ќе продолжи да работи на привлекување инвестиции и создавање можности за граѓаните.

…