Жените во Србија од 1 јануари 2027 година ќе можат да остварат право на старосна пензија со наполнети 64 години и два месеца и најмалку 15 години осигурителен стаж. Тоа е зголемување за два месеца во однос на условите што важат во 2026 година, соопшти Републичкиот фонд за пензиско и инвалидско осигурување.

За мажите условите остануваат исти: 65 години живот и најмалку 15 години осигурителен стаж. И жените и мажите можат да се пензионираат со 45 години осигурителен стаж, независно од возраста.

Вработените што сакаат да се пензионираат според условите за 2026 година треба да го прекинат работниот однос најдоцна до 30 декември, а барањето да го поднесат до 31 декември. За барањата поднесени од 1 јануари ќе важат условите за 2027 година.

Старосната граница за жените ќе продолжи да се зголемува за по два месеца годишно до 2032 година, кога ќе се изедначи со границата за мажите — 65 години, со најмалку 15 години осигурителен стаж.

…

Велика Британија треба да го следи примерот на Европската Унија и да воведе модел за означување и поддршка на стратешки рударски проекти, оценува парламентарната Комисија за бизнис, иновации, наука и трговија. Во извештајот посветен на критичните минерали, британските пратеници предупредуваат дека без сигурно снабдување со овие суровини земјата нема да може да ги реализира своите амбиции во областа на вештачката интелигенција, индустријата и одбраната.

Според Комисијата, глобалните синџири на снабдување со критични минерали се под силно влијание на Кина, што создава сериозен ризик за економската и националната безбедност на Обединетото Кралство. Пратениците посочуваат дека неодамнешните ограничувања на извозот на минерали покажале колку лесно нарушувањата во снабдувањето можат да влијаат врз британските производители.

Затоа, Комисијата повикува на итно преземање мерки за развој на алтернативни синџири на снабдување и примена на европскиот модел, кој предвидува идентификување на стратешки рударски проекти и нивно побрзо институционално третирање.

Овој пристап отвора поширока дискусија и за земјите од регионот, вклучително и Македонија, за потребата од усогласување со европските политики за критични суровини и создавање услови за развој на одржливо рударство.

Пред парламентарците кои се членови во Комитетот, и конзервативци и лабуристи, оценка споделил и Тоби Спитл, трговец со бакар. Тој истакнал дека Кина на рафинирањето и преработката гледа како на дел од интегриран синџир на снабдување, па затоа и извезува батерии и други производи произведени во Кина по „најниска можна цена“. Тие порачаа британските власти да стимулираат отворање на нови рудници и центри за преработка дома.

„Владата призна дека сегашната деловна клима за проектите поврзани со критични минерали во Обединетото Кралство не е конкурентна. Таа најави мерки за намалување на трошоците за енергија, како и за подобрување на процесите за издавање дозволи и планирање. Ова е за поздравување. Сепак, на глобално конкурентен пазар, други земји обезбедуваат насочена поддршка за своите најважни проекти. Доколку Обединетото Кралство не го стори истото, ризикува да заостане“, предупредуваат пратениците.

Тие препорачаа британската Влада, по примерот на моделот на Европската Унија, да воведе ознака „стратешки проект за критични минерали“. 

„Проектите во овие области би имале корист од законски утврдени рокови за издавање дозволи; услуга за насочување и поддршка низ процесите на планирање, добивање дозволи, финансирање и енергетска поддршка; приоритетен пристап до енергетската мрежа и пристап до механизми за поддршка на цените на енергијата; како и олеснет пристап до договори за откуп на производите“, се додава во препораката.

Додека дебатата за рударството значително се покрена и кај британската стручна јавност, во Македонија се очекува ознаката „стратешки проект“ за критичните минерали да се воведе откако ќе се усвојат новите закони за рударство и геологија. Со нив, како што беше најавено од Министерството за енергетика, рударство и минерални суровини, македонското законодавство ќе се усогласи со европското.

„Во подготовката на законските решенија беше овозможено учество на јавноста преку ЕНЕР, вклучително и на експерти, општини, компании, граѓански организации и поединци… Минералните суровини имаат потенцијал да поттикнат инвестиции, отворање работни места и развој на домашната економија. Сепак, економскиот потенцијал на одреден проект не ги заменува законските услови за негово одобрување и реализација. Секој проект мора да се разгледува и од аспект на влијанијата врз водата, почвата, воздухот, здравјето на луѓето, земјоделството и другите дејности во засегнатото подрачје“, соопштија неодамна од ресорното Министерство.

Кај нас актуелна е само една инвестиција во рударски проект за критичен минерал, а тоа е за бакарот во „Иловица-Штука“. Од локалната иницијатива „И здравје и работа“, која го поддржува проектот, неодамна повикаа Македонија да го следи европскиот пример.

„Македонија не смее да остане настрана од европските процеси. Критичните минерални суровини се важен дел од индустриската и економската иднина на Европа, а нашата земја има ресурси и потенцијал да биде дел од тие процеси. Потребни се современа законска рамка, стручност, инвестиции и јасни правила кои ќе овозможат развој на рударството во согласност со највисоките стандарди за заштита на животната средина“, се наведува во ставот на „И Здравје и Работа“.

Нивната реакција следуваше откако во последниот Извештај, Брисел повика Македонија да се усогласи со Директивата за критични суровини (CRM) на ЕУ, како и да изготви и усвои соодветна легислатива за да се интегрира во синџирот на вредности на ЕУ за критични суровини. Според Извештајот,  ресурсите на критични минерали во Македонија, вклучувајќи ги железото, никелот, бакарот и цинкот, се од витално значење за индустрискиот и производниот сектор во регионот, а земјата, исто така, произведува олово и други неопходни минерали кои ја поддржуваат растечката рударска индустрија.

…

Каматните приходи и нето-провизиите растат, но помалата заработка од продажба на преземен имот и повисоките трошоци го ограничуваат резултатот. Подобриот трет квартал го ублажува деветмесечниот пад.

Комерцијална банка ги завршила првите девет месеци од 2026 година со добивка пред оданочување од 4,205 милијарди денари, наспроти 4,250 милијарди во истиот период лани. Намалувањето изнесува 45,4 милиони денари, односно 1,07%. Истовремено, вкупните приходи од работењето се зголемиле за 2,08%, на 6,588 милијарди денари.

Резултатите покажуваат раст на каматните приходи и нето-провизиите, но и помал придонес од продажбата на преземен имот, повисоки оперативни трошоци и поголем нето-расход за исправка на вредноста. Анализата се заснова на неревидираните, неконсолидирани финансиски извештаи на Банката.

Според објавените регулаторни показатели, повратот на активата се намалил од 2,11% во септември 2025 на 1,92% во септември 2026, а повратот на капиталот од 17,89% на 16,68%. Овие показатели укажуваат на пониска профитабилност во однос на активата и капиталот. Показатели за 2026, показатели за 2025

Третиот квартал го ублажува падот

Збирниот деветмесечен резултат прикрива подобрување во последните три месеци од извештајниот период. Со одземање на полугодишните од деветмесечните податоци, добивката пред оданочување за јули–септември изнесува 1,407 милијарди денари, наспроти 1,290 милијарди во истиот квартал од 2025 година. Тоа е раст од 9,03%.

На полугодие добивката била пониска за 5,47%, додека по девет месеци намалувањето е сведено на 1,07%. Подобрувањето во третиот квартал ја намалило разликата со минатата година, иако не ја надоместило целосно. Кварталните износи се пресметани од објавените полугодишни и деветмесечни извештаи.

Повеќе каматен приход, но пониска каматна маржа

Нето-приходите од камата достигнале 4,667 милијарди денари, со раст од 3,79%. Приходите од камати се зголемиле за 4,17%, на 5,342 милијарди денари, додека каматните расходи пораснале за 6,90%, на 675 милиони денари.

Според образложението на Банката, најголемиот раст на каматните приходи произлегува од државниот сектор, поради поголемите вложувања во државни хартии од вредност. Зголемени се и приходите од кредитирање на домаќинствата и нефинансиските друштва. Повисоките каматни расходи Банката ги поврзува со зголемените орочени депозити.

Објавената нето-каматна маржа се намалила од 3,58% на 3,46%, односно за 0,12 процентни поени. Банката остварува поголем апсолутен нето-каматен приход, но со пониска маржа според сопствениот показател. Коментар на резултатите

Растот на нето-провизиите има два извора

Нето-приходите од провизии и надоместоци пораснале за 21,93%, на 1,103 милијарди денари. Подеталната структура покажува дека подобрувањето доаѓа и од повисоки приходи и од пониски расходи.

Бруто-приходите од провизии се зголемиле за 79,7 милиони денари, или 4,54%, на 1,836 милијарди. Расходите за провизии, пак, се намалиле за 118,7 милиони денари, или 13,94%, на 733,1 милион денари.

Приближно 60% од зголемувањето на нето-провизискиот приход произлегува од намалените расходи, а околу 40% од повисоките приходи. Растот на нето-провизиите од речиси 22% не значи дека Банката наплатила за толку повеќе провизии од клиентите. Биланс на успех

Помал придонес од продажбата на преземен имот

Останатите приходи од дејноста се намалиле од 730,1 на 471,2 милиони денари, односно за 35,46%. Банката го поврзува најголемиот дел од ова намалување со помалата капитална добивка од продажба на преземен имот.

Според извештајот за паричните текови, капиталната добивка од продажба на средства преземени поради ненаплатени побарувања изнесува 110,2 милиони денари, наспроти 488,7 милиони лани. Намалувањето е 378,5 милиони денари.

Ова е поголема разлика од падот на вкупната добивка и покажува дека врз споредбата влијаат и приходи чие повторување не може однапред да се претпостави. Другите ставки надоместиле значаен дел од намалениот придонес од имотот. Извештаи и образложение

Трошоците растат побрзо од приходите

Оперативните расходи достигнале 1,879 милијарди денари, со раст од 5,24%. Најголем придонес имаат трошоците за вработените, кои се зголемиле за 7,84%, на 935,5 милиони денари. Повисоки се и останатите расходи од дејноста и амортизацијата.

Пресметаниот однос меѓу оперативните расходи и вкупните приходи од работењето се зголемил од 27,67% на 28,53%. Во пресметката се вклучени и останатите приходи, па намалениот придонес од продажбата на имот влијае врз споредбата.

Добивката пред исправките на вредноста сепак пораснала за 0,88%, на 4,709 милијарди денари. Финансиски извештаи

Повисока нето-исправка, пониско учество на нефункционалните кредити

Нето-расходот за исправка на вредноста на финансиските средства и посебната резерва за вонбилансната изложеност се зголемил од 412,9 на 503,9 милиони денари, односно за околу 22%. Банката наведува влошување на состојбата кај дел од корпоративното портфолио.

Дополнителните исправки и резерви се намалиле од 1,944 на 1,897 милијарди денари, но ослободените исправки и резерви се намалиле уште повеќе, од 1,531 на 1,393 милијарди. Помалото ослободување затоа придонело за повисокиот нето-расход. Извештај за паричните текови

Истовремено, регулаторните објави покажуваат дека стапката на нефункционални кредити на ниво на Банката се намалила од 2,70% на 30 септември 2025 на 2,34% една година подоцна, подобрување од 0,36 процентни поени. Пониското процентуално учество само по себе не го покажува движењето на апсолутниот износ на нефункционалните кредити. Показатели за 2026, показатели за 2025

Кредитите растат побрзо од депозитите

Вкупната актива на 30 септември достигнала 199,813 милијарди денари, за 3,78% повеќе отколку на крајот од 2025 година. Кредитите и побарувањата од други комитенти се зголемиле за 7,64%, на 87,181 милијарди денари, а вложувањата во хартии од вредност за 12,73%, на 43,453 милијарди.

Вкупните депозити, вклучувајќи ги депозитите на банки, достигнале 170,276 милијарди денари, со раст од 3,35%. Обврските по кредити изнесуваат 3,397 милијарди денари и се речиси непроменети. Депозитите остануваат главниот извор на финансирање, поради што задолженоста треба да се оценува во рамки на банкарскиот деловен модел.

Сметководствениот капитал и резервите се зголемиле за 4,96%, на 24,223 милијарди денари. Одделниот регулаторен показател, стапката на адекватност на капиталот, изнесува 19,44%, наспроти 18,73% во септември 2025. Сметководствениот капитал и регулаторните сопствени средства имаат различен опфат. Биланс на состојба, регулаторни показатели

Позитивен, но послаб оперативен паричен прилив

Нето-паричниот прилив од основната дејност изнесува 3,825 милијарди денари, наспроти 6,064 милијарди лани, што е намалување од 36,93%. Во неговото формирање учествуваат поголеми одливи поврзани со кредитите и пласманите, како и промените во депозитите, останатите побарувања и обврски.

Инвестициските активности донеле нето-одлив од 4,994 милијарди денари, главно поради вложувањата во хартии од вредност. Нето-одливот од финансирање изнесува 3,070 милијарди, при што исплатената дивиденда за 2025 година била 3,077 милијарди денари, односно 1.350 денари по акција.

Паричните средства според извештајот за паричните текови се намалиле од 48,304 милијарди на почетокот на годината на 44,065 милијарди денари на крајот од септември. Овој показател има различен опфат од истоимената позиција во билансот на состојба. Извештај за паричните текови

Стапката на покриеност со ликвидност изнесува 353,61%, наспроти 592,05% една година претходно. Показателот е понизок, но самото намалување на готовината не е доволна основа за заклучок за ликвидносна криза. Регулаторна објава

Што ќе биде важно до крајот на годината: авторска анализа

Резултатите покажуваат раст на кредитирањето, нето-каматните приходи и нето-провизиите, како и подобар трет квартал. Понискиот вкупен профит е поврзан со помалата заработка од продажба на преземен имот, повисоките оперативни трошоци и зголемениот нето-расход за кредитен ризик.

Во завршницата на годината важни ќе бидат движењето на каматната маржа, квалитетот на новото кредитирање, трошоците и способноста растот на редовните приходи да го надомести послабиот придонес од продажбата на имот. Поголемите пласмани во државни хартии од вредност дополнително го зголемуваат значењето на каматните услови и структурата на портфолиото. Образложение на Банката

Извештаите се неревидирани и неконсолидирани. Приходите, расходите и паричните текови се споредени со јануари–септември 2025, билансните состојби со 31 декември 2025, а регулаторните стапки со септември 2025. Во меѓупериодниот биланс даночниот расход е прикажан како нула, па добивката пред оданочување и прикажаната добивка за периодот се еднакви. Тоа не значи дека Банката не плаќала данок: извештајот за паричните текови покажува 427,4 милиони денари платен данок на добивка. Износите се заокружени; пресметките се направени од изворните табели во илјади денари.

…

Фиксното работно време и кариерата кај еден работодавач би можеле значително да се променат до 2034 година, смета Рид Хофман, коосновач на „Линкдин“. Тој очекува луѓето сè повеќе да управуваат со својата кариера како претприемачи, да користат алатки со вештачка интелигенција и да работат со различен интензитет во различни периоди.

Во разговорот за подкастот „АИ и јас“, чиј транскрипт е објавен во јануари 2026 година, Хофман ја појаснил својата прогноза за исчезнување на моделот „од девет до пет“. Според него, промената се однесува на организацијата на работата и развојот на кариерата. Некои периоди би можеле да носат значително повеќе обврски, а други помалку. Поголемата флексибилност, според тоа, нема автоматски да донесе пократко работно време.

Промени предвидува и Светскиот економски форум. Во извештајот „Иднината на работните места 2025“, организацијата проценува дека до 2030 година би можеле да се создадат 170 милиони нови работни места, а 92 милиони постојни да исчезнат. Оваа проценка ги опфаќа влијанијата на технологијата, економијата, демографијата и зелената транзиција, а не само на вештачката интелигенција.

Форумот очекува и 39 отсто од постојните вештини да се променат или да застарат, додека 59 од секои 100 работници ќе имаат потреба од дополнителна обука.

Повеќе проекти и клиенти можат да отворат нови извори на приходи. Меѓународната организација на трудот, сепак, предупредува дека работата преку дигитални платформи често е придружена со променливи приходи, неизвесен обем на работа и ограничен пристап до социјална заштита.

За работниците во Македонија, едно можно сценарио е поголем пристап до странски клиенти во професиите што дозволуваат работа на далечина. Тоа е можност што произлегува од ваквиот модел на работа, а не потврдена прогноза за домашниот пазар.

Прогнозата на Хофман останува негова визија за иднината, без гаранција дека до 2034 година ќе исчезне осумчасовниот работен ден.

…

Компаниите што градат центри за податоци за вештачка интелигенција сè почесто бараат користени гасни турбини и пренаменети авионски мотори за производство на струја. Причината е долгото чекање за нова опрема: според консултантската компанија „Вуд Мекензи“, испораката на нова гасна турбина во САД во просек трае шест години.

Истражувањето на „Ројтерс“, објавено на 9 ноември, покажува дека енергетските компании и инвеститорите повторно активираат стари постројки и бараат обновена опрема низ светот. Глобалните нарачки за гасни турбини надминуваат 100 гигавати, додека проценетиот годишен производствен капацитет е меѓу 60 и 70 гигавати.

Меѓу купувачите е американската компанија „Крусо“, која во април нарачала 13 турбински генератори од „Проенерџи“, со вкупна моќност од 650 мегавати. Испораката е планирана до летото 2027 година. Турбините користат технологија заснована на авионски мотори и се наменети за идни центри за податоци.

Користената опрема може да се набави побрзо, но носи и ризици. Купувачите мора да ги проверат историјата на одржување, преостанатиот работен век и можноста машините непрекинато да произведуваат електрична енергија. Дозволите и приклучувањето на мрежата остануваат дополнителни пречки за проектите.

…

Единаесетти ноември носи можност некои премолчени желби да станат тема на разговор, а одложените планови да добијат конкретен почеток. Денот ќе бара повеќе трпение во договорите и поголема отвореност во љубовта. Прочитајте го дневниот хороскоп за 11 ноември 2026 година.

ОВЕН

Љубов: Денес може да сфатите дека партнерот поинаку доживеал нешто што сте го кажале без многу размислување. Објаснете ја намерата и сослушајте го неговото гледиште. Слободните нека покажат интерес без да бараат веднаш јасен одговор.

Пари: Задача што сте ја започнале со ентузијазам ќе бара повеќе трпение. Не менувајте го целиот пристап поради една пречка. Проверете што недостига за да продолжите.

Здравје: Направете пауза пред заморот да ви го диктира расположението. Ќе ви годи умерена активност без натпреварувачки притисок.

Порака на денот: Смирениот одговор може да направи повеќе од најсилниот аргумент.

БИК

Љубов: Нечии зборови може да ви потврдат дека интересот е взаемен. Ако сте слободни, не ја прикривајте радоста зад рамнодушност. Во врската, искрено признание за тоа колку ви значи партнерот може да ја разубави вечерта.

Пари: Денес ќе ви користи внимателно споредување на две можности. Не гледајте ја само почетната цена, туку и обврските што следуваат. Побарајте време за размислување ако некој ве притиска веднаш да одлучите.

Здравје: Оставете простор за мирна пауза во текот на денот. Не ги претворајте сите слободни часови во време за завршување домашни работи.

Порака на денот: Понекогаш е доволно искрено да кажете дека и вам ви значи.

БЛИЗНАЦИ

Љубов: Разговор со многу шеги може ненадејно да стане посериозен. Не ја избегнувајте темата ако ви е важна. Слободните ќе имаат можност подобро да запознаат некого што досега го гледале само во друштво.

Пари: Ќе треба да одвоите корисна информација од нечие претпоставување. Пред да промените план или да ветите нешто, проверете кај лицето што е директно одговорно.

Здравје: Намалете го бројот на работи што ги правите истовремено. Една мирна пауза може да ви биде попријатна од постојано прелистување на телефонот.

Порака на денот: Не секоја информација заслужува ваша реакција.

РАК

Љубов: Заедничка ситница може да ве потсети зошто сте се зближиле со партнерот. Дајте му значење на моментот наместо веднаш да преминете на следната обврска. Слободните ќе уживаат во внимание што доаѓа природно.

Пари: Не преземајте туѓ трошок без јасен договор. Ако организирате нешто за повеќе луѓе, однапред утврдете кој што плаќа. Така ќе избегнете непријатен разговор подоцна.

Здравје: Посветете дел од денот на средина во која се чувствувате удобно. Оставете време за одмор без потреба да се оправдувате.

Порака на денот: Малите радости заслужуваат да бидат забележани додека се случуваат.

ЛАВ

Љубов: Партнерот може да ве изненади со поинаков предлог од оној што сте го замислиле. Покажете интерес наместо веднаш да го преземете организирањето. Слободните нека остават простор и другата личност да направи чекор.

Пари: Вашата работа може да привлече внимание, но ќе бидат важни деталите зад добриот впечаток. Подгответе одговори на практичните прашања и признајте ако нешто треба дополнително да проверите.

Здравје: Не го продолжувајте денот само затоа што сте ветиле присуство насекаде. Изберете ги активностите за кои навистина имате енергија.

Порака на денот: Вистинската сигурност ви дозволува и да кажете дека нешто не знаете.

ДЕВИЦА

Љубов: Денес обидете се да уживате во вниманието без да размислувате дали веднаш треба да возвратите со нешто. Во врската, дозволете си повеќе нежност. Слободните нека не се обесхрабруваат ако разговорот не започне совршено.

Пари: Проверете дали трошите премногу време на детал што малку го менува конечниот резултат. Одредете што е доволно добро за задачата да биде завршена и предадена навреме.

Здравје: Ќе ви годи активност што нема мерлив резултат или рок. Прошетка, музика или читање нека бидат доволни сами по себе.

Порака на денот: Не мора секој момент да биде продуктивен за да биде вреден.

ВАГА

Љубов: Нечија неодлучност може да ве наведе повторно вие да го направите целиот план. Кажете што ви одговара, но оставете простор и за туѓа иницијатива. Слободните нека не ги одложуваат сопствените обврски чекајќи порака.

Пари: Разговор за соработка ќе бара да ги изнесете и своите услови. Не се согласувајте само за да ја задржите пријатната атмосфера. Добриот договор треба да биде прифатлив за двете страни.

Здравје: Одвојте кратко време во денот без разговори и известувања. Ќе ви годи малку тишина по повеќе социјални обврски.

Порака на денот: Вашето време заслужува исто почитување како и туѓото.

СКОРПИЈА

Љубов: Ќе имате желба да отворите тема што досега сте ја избегнувале. Изберете момент кога и двајцата можете мирно да разговарате. Слободните може да почувствуваат дека површниот флерт повеќе не им е доволен.

Пари: Денот е погоден да расчистите што е договорено, а што останало само како можност. Побарајте потврда за следниот чекор пред да вложите дополнително време во некоја задача.

Здравје: Не ја носете секоја недовршена работа со себе во вечерните часови. Запишете што останува за утре и посветете се на одмор.

Порака на денот: Јасната намера е добар почеток, но постапките ја покажуваат нејзината тежина.

СТРЕЛЕЦ

Љубов: Некој може да ве изненади со предлог што ја буди вашата љубопитност. Ако сте слободни, прифатете дружење што ви е пријатно без однапред да му давате големо значење. Во врската, внесете малку игра и хумор.

Пари: Ќе посакате да започнете нешто ново, но прво проверете што треба да довршите. Не ја потценувајте вредноста на веќе вложениот труд само затоа што друга идеја изгледа повозбудливо.

Здравје: Направете простор за движење во текот на денот. Изберете активност во која уживате и која одговара на вашето темпо.

Порака на денот: Новиот почеток е полесен кога зад себе оставате помалку незавршени работи.

ЈАРЕЦ

Љубов: Партнерот ќе го цени вашето внимание повеќе ако е придружено со вистинско присуство. Оставете го телефонот настрана за време на заедничкиот разговор. Слободните може да се зближат со личност со која споделуваат слични вредности.

Пари: Практичен проблем може да се реши преку подобра распределба на задачите. Разговарајте со соработниците пред повторно сами да ја преземете најтешката обврска.

Здравје: Зачувајте време за пауза и кога денот изгледа добро организиран. Не чекајте да почувствувате исцрпеност за да забавите.

Порака на денот: Присуството не се мери со часови, туку со вниманието што го давате.

ВОДОЛИЈА

Љубов: Споделувањето необична идеја може да отвори многу попријатен разговор отколку што очекувате. Во врската, вклучете го партнерот во нешто што ве возбудува. Слободните ќе уживаат со личност што поставува интересни прашања.

Пари: Предлог што сте го чувале за себе заслужува да биде разработен. Покажете со конкретен пример како би функционирал. Побарајте мислење од некого што ќе ги забележи и практичните предизвици.

Здравје: Најдете рамнотежа меѓу времето пред екран и активностите надвор од него. Направете нешто со рацете или излезете на кратка прошетка.

Порака на денот: Идејата добива сила кога ќе ѝ дадете јасна форма.

РИБИ

Љубов: Денес ќе ви значи чувството дека некој ве слуша без да ве прекинува. Покажете ја истата грижа и кон партнерот. Слободните нека не се обидуваат да се приспособат на секое туѓо очекување за да остават добар впечаток.

Пари: Одложен одговор може да ве направи неодлучни, но не мора да го запре целиот ден. Завршете го она за кое не ви е потребна туѓа потврда. Проверете ги своите обврски пред да понудите дополнителна помош.

Здравје: Оставете време за мирна вечер и активност што ве опушта. Не ја жртвувајте паузата поради нешто што може да почека.

Порака на денот: Не треба да станете некој друг за да бидете прифатени.

Хороскопот е наменет за забава.

…

Централното претседателство на ВЛЕН одржа редовна седница на која беа разгледани актуелните политички случувања и беа потврдени приоритетите на коалицијата за претстојниот период. Од ВЛЕН порачуваат дека остануваат посветени на реализацијата на програмските определби и ветувањата дадени пред граѓаните.

Како еден од значајните чекори го посочуваат усвојувањето на предлогот во Владата со кој се предвидува правосудниот испит за првпат да може да се полага и на албански јазик.

„Ги слушнавме студентите и се заложивме ова прашање да добие институционално решение“, истакнуваат од ВЛЕН, оценувајќи дека станува збор за историски исчекор.

Во однос на Охридскиот рамковен договор, од коалицијата нагласуваат дека тој не е сопственост на ниту една политичка партија, туку историско достигнување и резултат на заложбите на албанскиот народ за еднаквост.

Според ВЛЕН, по повеќе од две децении, правичната и соодветна застапеност на сите етнички заедници мора да биде гарантирана со закон. Поради тоа, донесувањето на Законот за правична и соодветна застапеност останува еден од нивните главни приоритети.

„Апсурдно е да се повикувате на Охридскиот договор, а истовремено да го блокирате неговото унапредување“, порачуваат од коалицијата, додавајќи дека одговорноста за завршување на овој процес ја имаат сите парламентарни субјекти што се изјаснуваат како поддржувачи на договорот.

На седницата било разговарано и за предлог-законот со кој се предвидува трансформирање на договорните ангажмани во редовен работен однос. Според предложеното решение, лицата што ги исполнуваат законските услови би добиле вработување на неопределено време.

Од ВЛЕН тврдат дека, и покрај блокирањето на Законот за правична и соодветна застапеност од страна на опозицијата, успеваат да обезбедат пристап до јавната администрација за Албанците и без механизмот на Балансерот.

„Работното место не смее да биде средство за политички уцени“, нагласуваат од коалицијата.

Децентрализацијата, како еден од столбовите на Охридскиот рамковен договор, исто така останува меѓу приоритетите. Од ВЛЕН посочуваат дека општините со мнозинско албанско население веќе ја чувствуваат финансиската поддршка преку конкретни проекти и инвестиции, независно од тоа која политичка партија раководи со локалната самоуправа.

Во однос на функционирањето на извршната власт, од коалицијата оценуваат дека владиното партнерство е стабилно и дека успешноста на актуелната Влада треба да се оценува во текот на целиот четиригодишен мандат.

ВЛЕН се осврна и на најновиот извештај на Европската комисија, оценувајќи го како реален и објективен приказ на постигнатиот напредок, но и на предизвиците со кои се соочува државата.

„Членството во Европската Унија останува наша стратешка цел и одговорност кон граѓаните“, истакнуваат од ВЛЕН.

Од коалицијата најавуваат дека нивните претставници во Владата, Собранието и локалната власт ќе продолжат да работат на исполнување на сите утврдени приоритети и програмски ветувања.

…

Системот „Безбеден град“ наскоро ќе започне да регистрира и нови сообраќајни прекршоци, а возачите кои непрописно паркираат или запираат на главните булевари ќе добиваат известувања за казни преку СМС-пораки. Министерот за внатрешни работи Панче Тошковски најави дека оваа функционалност ќе започне да се применува до крајот на годинава.

Според најавите, фокусот првично ќе биде ставен на главните сообраќајници и крстосници во Скопје, но и во останатите градови низ државата, каде што непрописно запрените и паркирани возила го попречуваат нормалното одвивање на сообраќајот.

Казните ќе пристигнуваат преку СМС-пораки

Тошковски објасни дека досега постоеле технички предизвици при автоматското препознавање на неправилно паркираните возила, особено во услови на големи сообраќајни метежи.

Проблемот бил во тоа што системот не можел секогаш прецизно да разликува возило кое стои поради сообраќаен застој од возило кое е непрописно запрено или паркирано.

„До крајот на годинава ќе отпочнеме да ги констатираме погрешното паркирање и запирање со оние возила коишто ги имаме за детектирање на погрешно паркирање и запирање“, изјави Тошковски.

Тој посочи дека во наредниот месец до месец и половина се очекува да започне испраќањето известувања до возачите кои ги прекршуваат правилата.

Системот ќе се користи во услови кога може недвосмислено да се утврди дека е направен прекршок, за да се избегне неправедно казнување на возачите кои се затекнале во сообраќаен метеж.

Казни без хартија – сè ќе пристигнува електронски

Министерот истакна дека една од главните цели на проектот „Безбеден град“ е целосна автоматизација на постапката, од регистрирањето на прекршокот до известувањето на возачот.

Наместо класична хартиена документација, известувањата ќе се доставуваат електронски, преку СМС-пораки или електронска пошта.

Според Тошковски, ваквиот пристап овозможува побрзо и поефикасно процесирање на сообраќајните прекршоци.

Нови контроли и за странските возачи

Покрај проширувањето на контролите во градовите, МВР најавува и дополнителни мерки за наплата на сообраќајните казни од странски државјани.

По граничниот премин Табановце, системот наскоро ќе биде функционален и на граничниот премин Блаце, каде што веќе се поставени привремени објекти за спроведување на постапката.

Странските возачи преку посебна електронска апликација ќе можат да проверат дали имаат регистриран прекршок, со кое возило е направен и дали имаат неплатена казна.

Преку истата апликација ќе можат електронски да ги подмират обврските, со што ќе се избегнат непотребни задржувања на граничните премини.

Тошковски апелираше до сите учесници во сообраќајот да ги почитуваат прописите, нагласувајќи дека целта на системот е поголема безбедност, подобра сообраќајна дисциплина и ослободување на главните сообраќајници од непрописно запрени и паркирани возила.

…

Од сабота, 15 ноември, започнува законската обврска за задолжително поседување зимска опрема во возилата, која ќе важи до 15 март 2027 година. Возачите кои нема да ги почитуваат пропишаните правила ризикуваат парична казна од 45 евра во денарска противвредност.

Според прописите, за патничките возила со најголема дозволена маса до 3.500 килограми постојат две можности за исполнување на оваа законска обврска.

Првата можност е возилото да биде опремено со зимски пневматици на сите четири тркала, со минимална длабочина на шарата од четири милиметри.

Втората можност е користење летни пневматици со длабочина на шарата од најмалку четири милиметри, но во тој случај возачите задолжително треба да поседуваат синџири за снег со соодветна големина за погонските тркала.

Ова значи дека возачите не се обврзани задолжително да постават зимски гуми, доколку нивните летни пневматици ги исполнуваат пропишаните услови и во возилото имаат соодветни синџири за снег.

Надлежните апелираат до сите учесници во сообраќајот навреме да ги подготват своите возила за зимските услови.

Поседувањето соодветна зимска опрема не претставува само законска обврска, туку и важна мерка за зголемување на безбедноста во сообраќајот, особено при ниски температури, врнежи од снег и појава на голомразица.

Законската обврска ќе важи четири месеци, односно до 15 март 2027 година.

..

Со доаѓањето на постудените денови, замаглените стакла стануваат секојдневен проблем за голем број возачи. Намалената видливост не само што го отежнува управувањето со автомобилот, туку претставува и сериозен ризик за безбедноста во сообраќајот. Сепак, постои едноставно решение кое многумина не го користат правилно.

Според советите на Американската автомобилска асоцијација (AAA), најбрзиот начин за одмаглување на автомобилските стакла е комбинација од топол воздух, посилна вентилација, вклучена клима и исклучена рециркулација на воздухот.

Кај поновите автомобили, голем дел од ова може да се постигне со притискање на само едно копче.

Кое копче треба да го притиснете?

Станува збор за копчето за одмаглување на предното ветробранско стакло, кое најчесто е означено со симбол на стакло и три стрелки насочени нагоре.

Со неговото активирање, автомобилот го насочува воздухот директно кон ветробранското стакло, а кај многу модели автоматски ја вклучува климата и ја зголемува брзината на вентилаторот.

Ова овозможува побрзо отстранување на влагата и подобрување на видливоста.

Кај автомобилите со рачна климатизација, возачот треба самостојно да ја постави температурата на топло, да го засили вентилаторот и да го насочи воздухот кон стаклото.

Зошто климата треба да биде вклучена и во зима?

Многу возачи погрешно веруваат дека климатизацијата служи исклучиво за разладување на автомобилот во летните месеци.

Меѓутоа, клима-уредот има уште една важна функција – ја отстранува влагата од воздухот во кабината.

Затоа, дури и кога надвор е студено, вклучувањето на климата може значително да го забрза одмаглувањето.

„Запомнете дека климатизацијата не служи само за ладење, туку и за отстранување на влагата од воздухот. Температурата и понатаму можете да ја поставите на пријатно ниво и да уживате во топол, сув воздух“, објаснува автомобилскиот експерт Мајк Квинси од Consumer Reports за AAA.

Тоа значи дека не мора да се смрзнувате во автомобилот за да ги исчистите стаклата. Напротив, комбинацијата од топол и сув воздух најчесто дава најдобри резултати.

Една грешка што ја прават многу возачи

Една од најчестите грешки е оставањето на вклучена рециркулација на воздухот.

Кога оваа функција е активна, системот постојано го користи воздухот што веќе се наоѓа во автомобилот.

Бидејќи дишењето на патниците, влажната облека и мокрите обувки ја зголемуваат влажноста во кабината, таквиот воздух дополнително го поттикнува замаглувањето.

Затоа, при одмаглување треба да се исклучи рециркулацијата и да се овозможи влез на свеж воздух однадвор.

Кај некои современи автомобили, ова се случува автоматски при активирање на функцијата за максимално одмаглување.

Мал трик што може дополнително да помогне

Доколку стаклата се многу замаглени, краткотрајното отворање на еден од страничните прозорци може да помогне во намалување на влажноста во автомобилот.

Овој метод е особено корисен кога надворешниот воздух е посув од воздухот во кабината.

Исто така, важно е редовно да се чисти внатрешната страна на ветробранското стакло, бидејќи наслагите од прашина и маснотии можат дополнително да ја намалат видливоста.

Експертите предупредуваат дека бришењето на стаклото со рака не е добро долгорочно решение, бидејќи може да остави масни траги кои особено пречат при ноќно возење.

Што ако стаклата постојано се замаглуваат?

Доколку стаклата продолжуваат да се замаглуваат и по подолго возење, причината можеби не е во начинот на користење на климатизацијата.

Постојаното замаглување може да укажува на влага во внатрешноста на автомобилот или на технички проблем.

Меѓу најчестите причини се влажните патосници, вода под подните облоги, затнат филтер за воздух во кабината, оштетени заптивки на вратите и прозорците или неисправен систем за греење и вентилација.

Во такви случаи се препорачува проверка во автомобилски сервис.

Безбедноста е најважна

Возачите не треба да тргнуваат додека ветробранското и другите неопходни стаклени површини не бидат доволно исчистени за безбедна видливост.

Чистењето само на мал дел од предното стакло не е доволно, бидејќи го ограничува прегледот на патот и околината.

Ако стаклата сериозно се замаглат за време на возењето, најбезбедно е автомобилот да се запре на соодветно место додека видливоста повторно не се подобри.

Наједноставното правило е: вклучете ја функцијата за одмаглување на предното стакло, користете топол воздух и клима-уред, засилете го вентилаторот и исклучете ја рециркулацијата.

Со овие неколку чекори, вообичаеното замаглување најчесто може брзо да се отстрани, а возењето во студените и дождливи денови да биде побезбедно.

…