На 7 февруари 1876 година, во Цариград, се упокоил првиот македонски владика – Партениј Зографски. Денес, 149 години подоцна, неговото вечно почивалиште останува необележано, а неговото дело – заборавено од оние кои некогаш му биле најблиски.
Партениј Зографски, роден во Галичник, бил истакнат духовник, учен човек и поборник за употреба на македонскиот јазик. Неговите книжевни трудови, пишувани на македонско наречје, го поставиле темелот на македонската граматика и јазична норма. Но, токму заради ова, бил маргинализиран и оддалечен од Бугарската егзархија, која не сакала да прифати постоење на посебен македонски идентитет.
Во последните години од животот, со кревко здравје, тој ги минал во Балат, во близина на тогашната дрвена црква „Свети Стефан“. По неговата смрт, бил погребан токму во нејзиниот двор, но по изградбата на денешната Железна црква во 1898 година, првичните гробови биле преместени. Според сведоштва од тоа време, посмртните останки на Партениј биле префрлени во гробот на Иларион Макариополски, но без никаков натпис или ознака за неговото присуство.
Денес, ако се најдете во дворот на Железната црква во Истанбул, ќе видите три владички гроба: на Иларион Макариополски, Пајсиј Пловдивски и Авксентиј Велешки. Моштите на Партениј Зографски, безимен, почиваат токму тука, меѓу нив, во сенката на историјата.
Неговото име и дело заслужуваат повеќе. Доколку ја посетите Железната црква, не заборавајте да запалите свеќа за човекот кој се бореше за македонскиот јазик, култура и идентитет – македонскиот владика Партениј Зографски.
Нека му е вечна слава!
