Connect with us

Свет

Акцијата на Елон Маск која може да го потресе светот: Милијарди украдени долари – да им се вратат на граѓаните

Published

on

Визијата за враќање на дел од буџетските заштеди директно на американските даночни обврзници стана жешка тема откако Илон Маск, со поддршка на претседателот Доналд Трамп, предложи драстични кратења на државните трошоци. 

Нивната идеја звучи многу примамливо, дури и револуционерно: парите што исчезнуваат во „расипнички“ и коруптивни проекти би можеле да им се вратат на граѓаните, испраќајќи јасна порака дека корупцијата е завршена. 

Ако планот успее во САД, многумина се надеваат дека тоа би можело да ги охрабри другите земји да ги преиспитаат нивните огромни трошоци и да започнат слично „големо враќање“ на јавните пари.

Оддел за владина ефикасност (DOGE) и големи амбиции

Визијата на „Одделот за владина ефикасност“ (DOGE) се појави како амбициозен одговор од Илон Маск и претседателот Доналд Трамп на огромниот државен апарат во кој, според нивните тврдења, пари „протекуваат“ во сите правци. 

Нивната намера е решително да ги намалат таквите загуби – тие се насочени кон заштеди од дури 2 трилиони долари, износ еднаков на речиси една третина од вкупните годишни трошоци на федералната влада. 

Како што сугерира Маск, дел од овие заштеди може да се вратат директно на американските даночни обврзници, потенцијално во форма на неколку илјади долари по домаќинство(!).

Овој предлог внесува нова енергија во долгогодишната дебата за ефикасно трошење на јавните средства, бидејќи за прв пат некој јасно аргументира дека парите наместо да се прераспределуваат во буџетот, треба да се вратат кај граѓаните. 

За многумина ова е силен, речиси симболичен потег во борбата против корупцијата и трошењето на државните финансии преку нетранспарентни проекти. 

Идејата брзо се здоби со популарност меѓу оние кои веруваат дека е време за нова социјална парадигма – онаа во која секој долар уплатен во буџетот се третира како нечии тешко заработени пари, наместо како неисцрпен фонд без одговорност.

Скептиците и можните последици

И покрај големиот ентузијазам за идејата за враќање на дел од буџетските „заштеди“ директно на граѓаните, многу буџетски експерти и економисти се сомневаат дека DOGE ќе може да постигне толку големи кратења. 

Тие нагласуваат дека најголемиот дел од владините трошоци се поврзани со социјалните и здравствените програми и воениот буџет, за што е потребна поддршка од Конгресот со цел законски да се изменат соодветните буџетски одредби. 

Самиот чин на намалување на бројот на државни службеници, тврдат експертите, не значи автоматски „заштеда“ доколку распределбите на нивните агенции не се приспособат во следните буџетски циклуси.

Особен скептицизам предизвикува и идејата дека плаќањето на нови „чекови“ нема да предизвика дополнителен инфлаторен притисок. 

Доколку куповната моќ на милиони граѓани наеднаш се зголеми, експертите предупредуваат дека тоа може да го поттикне растот на побарувачката, а во услови на тешко производство и недостиг на работна сила, овој притисок неминовно ќе ги зголеми цените. 

Сепак, од друга страна, администрацијата на Трамп тврди дека тоа не е економски проблем бидејќи не се работи за создавање нов долг, туку за пренасочување на постоечките средства од рацете на владата во рацете на граѓаните.

Критичарите, сепак, посочуваат дека прашањето „од каде доаѓаат парите“ е само дел од равенката – ако на пазарот одеднаш пристигнат неколку стотици милијарди долари, клучот е како ќе се прилагоди понудата на стоки и услуги. 

Доколку не се најде рамнотежа, инфлаторните притисоци би можеле да станат неизбежни.

Секако, тешко е да се очекува дека сите пари наместо во буџетот ќе завршат на сметките на граѓаните. 

Според последните информации, самиот Трамп е подготвен да ја прифати идејата на Маск, донекаде и да им плати на граѓаните околу 20% од вкупната сума. 

Но, дури и тоа би било огромна сума на пари – според некои пресметки, до 400 милијарди американски долари. Според пресметките, тоа значи дека секое американско домаќинство би добило околу 5.000 американски долари.

Ако помине во Америка… сите народи на светот ќе го сакаат истото!

Ако во Соединетите Држави се покаже дека таквата иницијатива всушност може да ги поврати огромните суми изгубени поради корупција и расипништво (всушност, двете се тесно поврзани), неизбежно е и другите земји да сакаат да го следат примерот.

Токму тука лежи глобалното значење на оваа приказна. 

Многу земји, особено оние со долгогодишни проблеми со нетранспарентно трошење на јавните средства, можеа да увидат дека целта не е само да се намалат расходите, туку и активно да се вратат неправедно потрошените пари кај граѓаните.

Во таков контекст, може да се постави и поширокото прашање на соодговорност – не само на државните службеници, туку и на поширок круг приватни интересни групи кои често профитираат од злоупотребите во јавните проекти.

Ако САД под водство на Трамп навистина успеат да воведат практика на конфискација на дел од таквите нелегитимни приходи и враќање на даночните обврзници, пораката би можела да биде тектонска: корупцијата повеќе не треба да се третира како „нужно зло“ на големите државни апарати, туку како нешто против кое треба да се бори бескомпромисно.

На крајот, многумина ќе се запрашаат – ако е можно таму, зошто да не и овде?

На тој начин, борбата против корупцијата би можела да се интензивира ширум светот, а граѓаните би добиле дополнителен поттик да вршат поголем притисок врз владата (или врз промена на власта!) да го следат истиот пример.

Како што рековме, има многу скептици (очекувано), но треба да се почека исходот од оваа приказна.

Тоа не би било првпат догматските економисти да се покажат како длабоко погрешни.

И додека некои ќе речат дека ова е дел од популизмот, доколку граѓаните почнат да добиваат стотици, а можеби и илјадници долари од нивните „украдени“ пари (!) на нивните сметки, веројатно би му подигнале споменик на Маск.

(Vecer.mk VIA)

Свет

Нов силен земјотрес регистриран во Турција

Published

on

Земјотрес со јачина од 5 степени според Рихтеровата скала вечерва во 20:09 часот го погоди источниот дел на Турција, во близина на градот Малатија.

Според достапните податоци, епицентарот на потресот бил регистриран на географски координати со ширина 38.3697 и должина 38.9433.

Европско-медитеранскиот сеизмолошки центар информира дека хипоцентарот се наоѓал на длабочина од околу 9 километри под површината на земјата.

Засега нема пријави за материјална штета или повредени лица, а надлежните служби продолжуваат внимателно да ја следат состојбата.

Continue Reading

Свет

Единаесет мртви во Ванкувер: Напаѓачот имал нарушено ментално здравје

Published

on

Ванкувер го потресе трагичен настан откако 11 лица беа убиени во саботата навечер за време на уличен фестивал, соопшти полицијата денес. Според првичните информации, осомничениот напаѓач, 30-годишен маж, имал долга историја на ментални нарушувања и претходни контакти со полицијата и служби за ментално здравје.

„Лицето кое го приведовме има значајна историја на интеракции со нашите служби и со експертите за ментално здравје“, изјави началникот на полицијата во Ванкувер, Стив Раи, на вонредна прес-конференција.

Тој додаде дека засега „нема индиции дека станува збор за терористички напад“, а напаѓачот, кој делувал сам, бил совладан од граѓаните пред да пристигне полицијата. Сведоци пренесуваат дека толпата била на работ да го линчува, но полицајците интервенирале навреме и спречиле дополнителна трагедија.

Нападот се случил нешто по 20 часот, за време на одржувањето на културниот настан „Денови на Лапу-Лапу“, фестивал организиран од филипинската заедница во квартот Сансет он Фрејзер. Западна Канада, особено областа околу Ванкувер, е дом на бројни азиски заедници – Филипинци, Кинези, Индијци – кои денес се во шок од нападот.

Инцидентот ја вжешти атмосферата пред парламентарните избори закажани за понеделник. Кампањата, во која доминираше темата за економските тензии со САД и агресивната реторика на американскиот претседател Доналд Трамп, сега е засенета од трагедијата.

Премиерот Марк Карни, кој важи за фаворит според последните анкети и се прикажува како заштитен ѕид од американскиот политички притисок, веднаш го промени распоредот за последниот ден од кампањата и изрази сочувство до жртвите и нивните семејства.

Continue Reading

Свет

Над 40 загинати и повеќе од илјада повредени во експлозијата во иранското пристаниште: Властите ја соопштија причината за експлозијата

Published

on

Експлозија во иранското пристаниште Шахид Раџаи: 40 загинати, над илјада повредени

Бројот на загинати во вчерашната силна експлозија што го потресе јужниот брег на Иран се искачи на 40, а повеќе од 1.000 лица се повредени – соопштија денеска иранските медиуми повикувајќи се на официјални извори.

Според првичните информации од царинската служба, причината за трагедијата е најверојатно пожар што избувнал во складиште со опасни и хемиски материи, лоцирано во близина на оперативната зона на пристаништето Шахид Раџаи.

Ова стратешки важно пристаниште, сместено на брегот на Персискиот залив, на повеќе од 1.000 километри јужно од Техеран, претставува еден од клучните трговски центри на земјата. Инцидентот сериозно ја наруши работата на товарниот сообраќај и предизвика паника меѓу локалното население.

Потсетуваме, во 2020 година ова пристаниште беше цел на кибер-напад кој предизвика сериозен застој во логистичките процеси и испораките. Властите сега не исклучуваат ниту можноста за саботажа, но официјална истрага сè уште е во тек.

Continue Reading
Advertisement
Advertisement

Трендинг

Copyright © 2024 Булевар.мк