Украина е една од земјите со значителни резерви на ретки минерали, кои се од клучно значење за одбранбената, вселенската и енергетската индустрија. Литиум, титаниум, графит и ураниум се само дел од ресурсите што оваа земја ги поседува во изобилие, а кои предизвикуваат голем интерес, особено од страна на САД.
Клучни минерали и нивната примена
Литиумот е витален за производство на одбранбена електроника и напредна комуникациска опрема. Ураниумот и титаниумот се користат во воената технологија, додека графитот е есенцијален за електрониката и литиум-јонските батерии. Циркониумот, пак, е клучен за ракетната технологија. Овие минерали се неопходни за производство на борбени авиони, напредно оружје, ракетни и радарски системи, вселенски летала, како и за развој на обновливи извори на енергија.
Големи резерви, но ограничени капацитети
Украина располага со околу 19 милиони тони резерви графит, што претставува 6% од светските залихи, како и со 1-2% од глобалните резерви на литиум и титаниум. Сепак, земјата нема доволно капацитети за рафинирање на овие суровини, а дополнителен предизвик е што дел од производствените капацитети се наоѓаат на територии под руска контрола.
САД настојува да обезбеди пристап до украинските минерали, со цел да ја намали зависноста од Кина и Индија. Американскиот претседател Доналд Трамп веќе изрази подготвеност за стратешка соработка со Украина на ова поле.
Договорот со САД – економски или безбедносен интерес?
Иако неодамнешните тензии во односите меѓу Вашингтон и Киев навестуваа застој во преговорите, украинскиот претседател Володимир Зеленски наскоро повторно изрази подготвеност да седне на преговарачка маса. Предлог-договорот меѓу двете земји предвидува формирање заеднички фонд од приходите од експлоатацијата на ретките минерали.
Идејата на Трамп е Украина да ги вложува своите приходи во овој фонд додека не го достигне износот на воената помош што ја добила од САД. Договорот, меѓутоа, не вклучува директни безбедносни гаранции, туку американската страна смета дека присуството на нивни компании во украинскиот рударски сектор ќе придонесе за стабилизација и намалување на воените тензии.
Останува да се види дали оваа соработка ќе биде економска можност за Украина или уште еден геополитички потег со потенцијални последици.
