Недостигот на станови претставува сериозен проблем во Европската унија, а ЕК подготвува стратегија за справување со кризата.
- „Речиси 900.000 луѓе во Европа во моментов се без дом. Секоја вечер, населението на еден Марсеј или Торино нема покрив над главата“, изјави европскиот комесар за енергетика и домување, Дан Јоргенсен, на првиот состанок на Специјалниот одбор за станбена криза во Европскиот парламент.
Според него, 10% од жителите на ЕУ трошат 40% или повеќе од своите приходи на домување и поврзани трошоци. Во последните 15 години, кириите во ЕУ се зголемиле за околу 25%, а цените на недвижностите – за 50%.
Данскиот комесар ги претстави своите планови да ѝ помогне на ЕУ да го реши еден од најголемите проблеми со кои се соочуваат земјите членки – станбената криза. Градоначалниците на 12 европски градови, Рим, Болоња, Амстердам, Атина, Барселона, Будимпешта, Париз, Варшава, Лисабон, Лион, Гент и Лајпциг се здружија за да повикаат на итен план за решавање на станбената криза најдоцна до 2027 година.
Градоначалниците сакаат финансиите за домување да бидат изземени од европските фискални правила кои ги ограничуваат државните трошоци. Во Ирска, цените на куќите минатата година се зголемија за речиси двојно повеќе отколку во 2023 година, а бројот на слободни станбени единици падна на историски најниско ниво во јануари 2025 година. Просечната месечна кирија во Даблин се движеше од 2.294 до 2.704 евра, а националниот просек е 1.995 евра, набројува Н1 Хрватска.
Нов европски план за пристапни станови
Јоргенсен најави дека Европската комисија ќе објави прв „Европски план за пристапно домување“. Планот ќе обезбеди техничка помош за градовите и земјите-членки, ќе се фокусира на инвестиции и ќе предложи стратегии за зголемување на бројот на достапни станови.
Покрај тоа, ЕК ќе поддржи формирање паневропска инвестициска платформа за пристапно и одржливо домување, ќе анализира како шпекулациите со недвижностите влијаат врз кризата и ќе ги поттикне земјите да ги зголемат инвестициите во пристапно домување во рамките на кохезиската политика.
Дополнително, планирани се мерки за регулирање на краткорочното изнајмување, користењето на празни станови и ревидирање на правилата за државна помош за поддршка на социјалното домување и енергетската ефикасност. Оваа иницијатива, која доаѓа во пресрет на европските избори, ќе има ефект и врз Хрватска, каде високите цени на недвижностите и кириите се главна причина за иселувањето на младите.
