Русија ја зголемува воената присутност долж финската граница: Хибридни закани и страв од тестирање на НАТО
Финскиот генерал-потполковник Веса Виртанен предупреди дека Русија значително ја зголемува својата воена активност и инфраструктура долж границата со Финска, што го оценува како потенцијална закана за регионалната стабилност.
Финска, која заедно со Шведска стана членка на НАТО по руската инвазија врз Украина, дели копнена граница долга над 1.300 километри со Русија – земја во чиј состав се наоѓала во 19. век. Според Виртанен, Русија пред 2022 година имала околу 20.000 војници распоредени во близина на границата, организирани во четири бригади. Сега се гради нова инфраструктура и се распоредуваат дополнителни трупи.
– Очекуваме овие бригади да се прошират на четири до пет дивизии, што вклучува и армиски корпус. Во иднина, таму ќе има повеќе руски војници отколку пред војната во Украина – изјави Виртанен за германскиот весник Die Welt.
Слични предупредувања доаѓаат и од Естонија. Министерот за одбрана Хано Певкур изјави дека, ако војната во Украина престане, стотици илјади руски војници би можеле да бидат пренасочени кон границите на НАТО.
Естонската воена разузнавачка служба објави дека Русија веќе формирала 44. армиски корпус и 69. мотострелачка дивизија, и дека е во процес на создавање нова – 68. мотострелачка дивизија. Дел од овие сили се планира да бидат трајно распоредени во близина на Финска.
Како одговор, балтичките земји започнаа со изградба на нови одбранбени структури, вклучително и противтенковски бариери и мински полиња. Полска го спроведува проектот „Источен штит“ вреден над 2,5 милијарди долари – најголема иницијатива за зајакнување на источната граница на НАТО од Втората светска војна.
Финска, пак, во февруари 2023 почна изградба на над 200 километри долга ограда долж границата со Русија, проект што се очекува да трае до четири години. Според сателитски снимки објавени од финскиот канал YLE во јануари 2025 година, во регионот се прошируваат руски воени капацитети – засега претежно логистичка поддршка за активностите во Украина.
Началникот на финските вооружени сили, генерал Јане Јакола, во мај 2024 година предупреди дека Русија би можела да го „тестира членот 5 од Повелбата на НАТО“, кој гарантира колективна одбрана во случај на напад врз било која членка.
– Доколку покажеме одлучност и единство, нападот е малку веројатен – изјави Јакола.
Сепак, тоа единство веќе е нарушено поради сомнежите околу американската подготвеност да интервенира, особено по изјавите на поранешниот претседател Доналд Трамп, кој ја доведе во прашање посветеноста на САД кон НАТО.
Иако американски официјални лица постојано тврдат дека ја поддржуваат Алијансата, Вашингтон бара од европските партнери зголемување на одбранбените трошоци. Во меѓувреме, Белата куќа се обидува да ги намали тензиите со Москва, што предизвикува загриженост кај источните членки на НАТО.
Виртанен нагласи дека Русија моментално се служи со хибридни закани – од дезинформациски кампањи и сајбер напади, до омекнување на GPS сигнали и предизвикување миграциски кризи.
– Русија покажува висока способност за водење на хибридна војна – предупредува и Џејмс Апатураи, заменик помошник на генералниот секретар на НАТО за иновации и сајбер безбедност. – Станува збор за постојан и растечки притисок, а Москва е главниот играч – додава тој.
