И покрај зголемените напори за подигнување на еколошката свест, Северна Македонија продолжува да се справува со алармантни количини на комунален отпад. Според најновите податоци на Државниот завод за статистика, во 2024 година секој граѓанин во просек создал 438 килограми отпад – што значи дека вкупното количество создаден комунален отпад изнесува 790.866 тони. Иако ова претставува намалување од 12,9% во однос на 2023 година, еколошката состојба останува загрижувачка.
Најмногу отпад се собрало во Скопскиот регион – 180.729 тони или речиси 30% од вкупниот отпад. Градот Скопје, како најголем урбан центар, логично доминира со најголеми количини, но и со најголеми предизвици во управувањето со отпадот.
Од вкупно собраните 637.471 тон отпад, дури 84% потекнува од домаќинствата, што го нагласува потребниот фокус на решенија на ниво на индивидуална и семејна практика. Останатите 16% се отпад од правни и физички лица, односно комерцијален отпад.
Кога станува збор за видови отпад, речиси целосно доминира мешаниот комунален отпад, кој изнесува 546.866 тони или 85,8% од вкупниот собран отпад. На спротивниот крај од спектарот се наоѓа отпадот од гума, со едвај 1.136 тони или 0,2%.
Но, можеби најзагрижувачки е фактот дека 99,8% од целиот собран отпад завршува на депонии – најголем дел од нив несанитарни и без систем за селекција или рециклирање. Ова го поставува прашањето: дали навистина еволуираме кон циркуларна економија или едноставно го одложуваме проблемот под земја?
„Трендот на мало намалување на создадениот отпад не треба да нè задоволува. Сè додека отпадот речиси целосно се складира, без да се рециклира или повторно искористи, Македонија останува далеку од современите европски практики“, велат од еколошките организации.
Време е прашањето за отпадот да стане не само тема на јавни политики туку и на колективна одговорност. Инаку, ќе продолжиме да тонеме – не само во отпад, туку и во еколошка неодржливост.
Извор: Рацин.мк
