Целиот свет зборува за состанокот на Зеленски и Трамп во Ватикан поради еден детаљ: Што е тоа во позадина? [ФОТО]

Историски состанок на Трамп и Зеленски во Рим: Дали „тајната трета столица“ ја открива позадината на новиот дипломатски курс?

Средбата меѓу поранешниот американски претседател Доналд Трамп и украинскиот претседател Володимир Зеленски, што се одржа во Рим зад затворени врати по повод погребот на папата Франциск, веќе е оценета како потенцијално историски пресврт во обидите за постигнување мировен договор меѓу Украина и Русија.

Како што пренесува британскиот „Телеграф“, овој разговор бил првиот директен контакт меѓу двајцата лидери по нивната претходна, напната средба во Белата куќа. Според извори од Белата куќа, разговорот бил „многу продуктивен“, а самиот Зеленски го опиша како „потенцијално историски“ и клучен за воспоставување на „траен и сигурен мир“.

Почеток на нова дипломатска етапа?

Состанокот започнал во базиликата „Свети Петар“ и, според дипломатски извори, би можел да го означи почетокот на нова дипломатска фаза, особено во контекст на зголемените напори за воспоставување прекин на огнот.

Трамп, според информациите, остро ги осудил руските напади врз цивилни цели во Украина, додека Зеленски бил цврст во ставот дека не може да има компромис кога станува збор за суверенитетот на Украина – вклучително и Крим.

И покрај тоа што постои отвореност за понатамошни разговори, засега останува нејасно дали ќе се дојде до конкретен договор.

Тајната трета столица

Фотографиите од средбата, на кои се гледаат Трамп и Зеленски како седат еден спроти друг, предизвикаа интерес не само поради дипломатската важност, туку и поради појавата на т.н. „тајна трета столица“.

Поставена веднаш до столчињата на двајцата лидери, оваа столица стана предмет на шпекулации: дали била резервирана за францускиот претседател Емануел Макрон, новиот британски премиер Кир Стармер, или пак била наменета за преведувач?

Според извори блиски до француската дипломатија, третото столче било наменето токму за преведувач, а не за некој политички лидер. Истите извори додаваат дека Макрон одиграл клучна улога во поттикнувањето на состанокот меѓу Трамп и Зеленски, но дека не учествувал директно во разговорот.

Содржината на разговорот

Во текот на средбата, Трамп, како што пренесуваат медиумите, бил особено погоден од цивилните жртви во Украина и му ја пружил својата поддршка на Зеленски, кој, пак, изразил подготвеност за мир – но не „по секоја цена“. Наводно, Трамп одговорил: „Тоа е многу интересна стратегија, ја имате мојата поддршка.“

Макрон, според истите дипломатски извори, останува силен поддржувач на прекин на огнот и го охрабрил Зеленски да ја продолжи иницијативата за разговор со САД. Трамп, пак, побарал да се зголеми притисокот врз Русија.

Реакции и дипломатски импликации

Состанокот се случува во момент кога растат надежите дека би можело да се постигне договор за прекин на огнот помеѓу Украина и Русија.

По разговорот, Трамп упати остра критика до рускиот претседател Владимир Путин, велејќи дека бил „измамен“ за време на претходните обиди за преговори и најави можни нови санкции кон Москва. Зеленски ја нарече средбата „многу симболична“ и „вистински момент за започнување со конкретни чекори кон целосен, безусловен прекин на огнот“.

Од Белата куќа состанокот беше опишан како „високо продуктивен“.

Ќе се повлечат ли САД од посредничката улога?

Американскиот државен секретар Марко Рубио предупреди дека времето истекува и дека Вашингтон треба брзо да одлучи дали вреди да остане посредник во мировните преговори.

Во меѓувреме, рускиот претседател Путин во петокот разговараше со специјалниот пратеник на Трамп, Стив Виткоф, за можноста за обновување на директни преговори со Украина. Според извештаите, Путин изразил подготвеност за нова рунда разговори „без предуслови“.

Сепак, Рубио предупреди дека „договорот е близу, но не доволно близу“, што навестува дека доколку не дојде до напредок, САД би можеле да ја намалат својата улога во процесот.