Поранешниот американски претседател Доналд Трамп порача дека сака рускиот претседател Владимир Путин да „престане да пука“ и да се согласи на мировен договор со Украина. Изјавата доаѓа ден по неговата средба со украинскиот претседател Володимир Зеленски во Ватикан, на маргините на погребот на папата Франциск.
„Сакам да престане да пука, да седне и да го потпише договорот“, изјави Трамп на 27 април, одговарајќи на новинарско прашање за тоа какви чекори очекува од Путин. Според него, средбата со Зеленски, која траела околу 15 минути, поминала во конструктивна атмосфера, а го оцени украинскиот лидер како „посмирен“ и подготвен за компромис.
Најмногу внимание привлече неговата проценка дека Зеленски е спремен да го отстапи Крим на Русија – територија која Москва ја анектираше во 2014 година, а Киев цврсто одбива да ја препушти. „О, мислам дека да“, одговори Трамп кога беше директно прашан дали верува дека Зеленски би го отстапил полуостровот.
Оваа изјава предизвика жестоки реакции во Украина. Пратеници и јавноста ја отфрлија можноста за откажување од било кој дел од територијата. „Никогаш нема да го признаеме Крим како дел од Русија“, изјави украинскиот пратеник Олександр Мережко.
Иако Зеленски, по состанокот, го опиша разговорот како „симболичен состанок со потенцијал да стане историски“, очигледно е дека ставовите околу територијалниот интегритет остануваат длабоко поделени. Претходно, Зеленски беше исфрлен од Овалната соба од страна на Трамп поради разлики околу мировниот процес.
Трамп, кој од неодамна повторно се позиционира како важен глас во американската надворешна политика, го постави прекинот на огнот како еден од своите клучни приоритети, барајќи итно запирање на огнот. И покрај тоа што Киев го поддржува овој предлог, Москва и понатаму се обидува да преговара за условите – главно поради моменталната предност на бојното поле, особено во регионите Донецк, Луганск, Запорожје и Херсон.
Американскиот државен секретар Марко Рубио оцени дека мировниот договор е „поблиску од кога било“, но дека е потребен поголем меѓународен притисок врз Кремљ, особено по последниот бран руски напади врз цивилни цели.
Иако ретко, Трамп овој пат го критикуваше Путин, обвинувајќи го дека „не сака да ја запре војната“ и сугерираше можност за примена на нови економски инструменти како банкарски санкции.
Сепак, оваа критика дојде веднаш по неговата најцврста изјава досега – дека „Крим ќе остане со Русија“, дадена во интервју за списанието Time на 25 април. Ова ја отвора дилемата – дали мировниот договор кој го заговара Трамп навистина значи мир, или нова територијална реалност?
