Полска: Граѓаните се обучуваат за воена подготвеност
На воениот полигон во близина на Вроцлав, редици цивили чекаат да им се предаде оружје и да научат како да пукаат. Ова е дел од програмата „Тренирај со војската“, која се одржува секоја сабота и има за цел да ги обучи обичните луѓе за преживување во случај на вооружен конфликт. Учесниците учат како да користат оружје, да се борат во блиска борба, да даваат прва помош и да користат гас маски. Обуката се одвива со симулатори, без употреба на жива муниција.
Интересот за програмата е толку голем што Владата планира да ја прошири обуката на сите возрасни мажи. Полска, која се граничи со Русија и Украина, оваа година ќе инвестира скоро 5% од својот БДП во одбрана, главно во НАТО. Премиерот Доналд Туск најави дека сака да изгради „најсилна војска во регионот“, а земјата веќе набавила авиони, бродови, артилерија и ракетни системи од САД, Шведска и Јужна Кореја.
Меѓу учесниците во Вроцлав е и Дариуш, кој вели дека би бил „прв кој ќе одговори ако дојде до напад“. Неговата недоверба кон сојузниците ја дели и Агата, која се плаши од можноста за повлекување на САД од Европа под водство на Доналд Трамп. „Ако не бидеме подготвени, ќе станеме руски заробеници“, вели таа.
Загриженоста расте и поради одлуката на Вашингтон да повлече дел од своите трупи од клучната база во Жешов. Иако војниците се преместуваат на други локации во Полска, несигурноста останува. Дополнително, изјавите на Трамп кои се сметаат за проруски и ладниот однос кон Украина дополнително ги загрижуваат Полјаците.
Затоа, Полска се насочува кон нови сојузници – наскоро ќе потпише одбранбен договор со Франција, а се подготвува и договор со Обединетото Кралство. Исто така, се разгледува можноста Франција да ја вклучи Полска под својот „нуклеарен чадор“. Амбасадорот на Полска при НАТО, Томаш Шатковски, вели дека земјата мора да се зајакне поради историјата и актуелните закани. „Ако Русија продолжи кон Европа, ние сме први на ред“, нагласува тој.
Оваа историја е длабоко вкоренета. 98-годишната Ванда Трачик-Ставска, поранешен борец од Варшавското востание, се сеќава на советската окупација од 1939 година. „Бев дете, но знаевме дека Русија нè нападна“, вели таа. „Подобро е да бидеш наоружан отколку да чекаш да се случи нешто“.
Полска моментално има околу 216.000 војници, а целта е бројот да се зголеми на половина милион, вклучувајќи и резервисти, што би ја направило втора најголема армија во НАТО, веднаш после САД.
Расте и интересот за изградба на засолништа. Компанијата ShelterPro бележи голем пораст на побарувачката, особено поради повторното внимание на Трамп. Според сопственикот, луѓето најмногу се плашат од Русија и се сомневаат во способноста на НАТО да ги заштити.
Сепак, и покрај воената обука и растечкиот страв, анкети покажуваат дека само 10,7% од Полјаците доброволно би се приклучиле на војската во случај на војна, додека една третина би избегала. Млади студенти во Вроцлав искрено признаваат дека би избрале да побегнат отколку да се борат. „Војната е блиску, но изгледа дека е уште далеку“, вели студентот Марсел. „Веројатно би бил прв кој ќе побегне“, додава Шимон.
