Потрес во ЕУ – Европската Унија повторно воведува царини за украински земјоделски производи: Полска, Унгарија и Словачка на чело на иницијативата, Германија воздржана
БРИСЕЛ – Европската Унија донесе одлука од која Киев одамна стравуваше: привремено ќе се вратат царините за дел од украинските земјоделски производи. Според информациите на агенцијата Блумберг, која се повикува на портпарол на Европската комисија, мерката ќе стапи на сила од 6 јуни 2025 година и ќе важи до крајот на наредната година.
Одлуката доаѓа по силен притисок од страна на неколку земји-членки, особено Полска, Унгарија и Словачка, чии земјоделци се пожалија на нелојална конкуренција поради зголемениот увоз на евтина украинска стока.
Враќање на ограничувањата поради внатрешни притисоци
Царинските олеснувања за Украина беа воведени во 2022 година, во раните фази од руската инвазија, како поддршка на украинската економија и земјоделство. Привремениот бесцарински режим овозможи олеснет пристап на украинските производи на европскиот пазар, што значително помогна во надминување на последиците од загубените извозни рути, вклучително и блокадата на Црното Море и намаленото домашно производство.
Сепак, зголемениот извоз на евтина украинска пченица, пченка и други земјоделски производи предизвика гнев кај локалните земјоделци во земјите од Централна и Источна Европа. Како резултат, Европската комисија попушти пред притисокот и реши да воведе нов режим на царини, иако во ограничен обем.
Мерките се привремени и селективни
Новите царински ограничувања ќе важат само за дел од украинскиот извоз – според проценките, околу 7/12 од вообичаениот годишен обем на трговија со ЕУ. Европската комисија нагласи дека ова е „привремена мерка“ и дел од поширока ревизија на трговскиот договор меѓу ЕУ и Украина.
„Сакаме да испратиме сигнал дека поддршката за Украина останува, но и дека мора да се заштитат интересите на европските земјоделци“, изјавија извори од Брисел.
Германија и уште седум земји воздржани
Иако повеќето членки го поддржаа предлогот, осум држави беа воздржани при донесувањето на одлуката: Германија, Шведска, Чешка, Данска, Естонија, Финска, Ирска и Литванија.
Оваа поделба ги одразува различните национални интереси во рамките на ЕУ – додека земјите на првата линија со Украина бараат ограничувања, западноевропските држави се повнимателни, стравувајќи дека ова би можело да го ослаби сојузништвото со Киев.
Киев загрижен
Одлуката претставува сериозен удар за украинската економија, која и натаму страда поради воените разурнувања. Властите во Киев веќе изразија загриженост, предупредувајќи дека ограничувањата може да имаат долгорочни последици по нивниот извоз и земјоделскиот сектор.
Сепак, од Брисел порачуваат дека поддршката за Украина не е доведена во прашање и дека Европската Унија останува стратешки партнер на Киев во сите сфери, вклучително и трговијата.
