САД и светот стојат пред историска пресвртница: дали ќе дозволат Крим да стане руски со потпис од Белата куќа? Според извештај на Politico, Доналд Трамп, актуелен претседател на САД, размислува да го вклучи Крим како дел од компромисен мировен договор со Русија — нешто што би значело официјално признавање на руската анексија на полуостровот од 2014 година.
Овој потег, според експертите за меѓународно право, би го урнал целиот правен поредок воспоставен по Втората светска војна, кој вели: границите не се менуваат со сила. Ако Трамп го легализира насилното присвојување на туѓа територија, ќе биде отворена Пандорината кутија за Кина, Иран, Турција и други потенцијални агресори да направат истото — од Тајван, преку Кавказ до Балканот.
„Тоа би бил преседан кој никогаш не смееме да го дозволиме. Ќе ја сруши вербата во меѓународната правда и ќе ги поништи сите тужби против Русија за злосторства во Крим и Украина“, вели Ирина Марчук, професорка по меѓународно казнено право.
Русија, пак, веќе јасно го стави Крим како „црвена линија“ и клучен услов за мир. Оттаму испраќаат порака: или признае го Крим, или војната продолжува. На терен, полуостровот веќе е трансформиран во една од најголемите воени бази на Москва, а светот сè уште памети дека токму таму Русија изврши мачења, незаконити притвори и присилни исчезнувања — нешто што Европскиот суд за човекови права го документираше во пресуда од 2021 година.
Додека „Z“ светка на зградите во Симферопол, како почест за загинатите руски војници, светот се соочува со прашањето: дали Крим ќе биде симбол на новата светска неправда?
Ако одговорот е „да“ — тогаш тоа нема да биде крај на конфликтот, туку почеток на нешто многу пострашно.
