Недостатокот на сон предизвикува промени во крвта што водат кон срцеви заболувања – ризикот се зголемува и кај младите
Дека лошиот сон е штетен за здравјето одамна е познато, но најновите истражувања сѐ појасно откриваат на кој начин токму недостигот на сон негативно влијае врз срцето.
Научници од Универзитетот во Упсала, Шведска, спроведоа студија која покажа дека само три ноќи со ограничен сон – по околу четири часа дневно – предизвикуваат значителни промени во крвта, кои директно се поврзуваат со зголемен ризик од срцеви заболувања.
Воспалителни протеини и нивната улога
Фокусот на истражувањето бил ставен врз воспалителните протеини во крвта – молекули кои телото ги создава кога е под стрес или во борба со инфекции. Долготрајно покачено ниво на овие протеини може да доведе до оштетување на крвните садови, а со тоа и до појава на срцева слабост, коронарна болест и атријална фибрилација (неправилен срцев ритам).
Во студијата учествувале 16 здрави млади мажи, кои поминале неколку дена во лабораториски услови каде што нивниот сон, исхрана, физичка активност и изложеност на светлина биле строго контролирани.
Испитаниците минале низ два режима: три ноќи со нормален сон (8,5 часа) и три ноќи со ограничен сон (4,25 часа). По секоја од фазите, тие извршиле кратка, но интензивна велосипедска вежба, а нивната крв била анализирана пред и по тренингот.
Загрижувачки резултати
Истражувачите измериле речиси 90 различни протеини во крвта и утврдиле дека недостигот на сон предизвикува зголемено присуство на воспалителни маркери кои се поврзуваат со срцеви заболувања. Иако физичката активност вообичаено поттикнува создавање на корисни протеини – како интерлеукин-6 и BDNF (фактор кој поддржува здравје на мозокот и срцето) – кај испитаниците што спиеле малку, оваа реакција била значително ослабена.
Особено е загрижувачки фактот што овие промени се јавиле кај млади и здрави испитаници, по само неколку ноќи на нарушен сон. Тоа е јасен показател за потенцијалниот ризик, со оглед на тоа дека многу луѓе – особено оние кои работат во смени – редовно спијат помалку од потребното.
Сонот влијае и на биоритамот
Истражувањето исто така откри дека временскиот момент на земање крвни примероци има значење – нивото на протеини варирало меѓу утро и вечер, а овие разлики биле уште понагласени во услови на недоволен сон. Ова укажува дека сонот не влијае само врз квалитетот на крвта, туку и врз биолошкиот тајминг на телесните процеси.
Иако современиот начин на живот нѐ тера да го жртвуваме сонот во име на продуктивноста, социјалниот живот или екраните, оваа студија нѐ потсетува на едноставна вистина: телото памети сѐ – тивко, хемиски и без попуштање.
