Четири месеци под Трамп – мирот во Украина сè уште недостижен, борбите се интензивираат
Откако новоизбраниот американски претседател Доналд Трамп ја презеде функцијата на почетокот на јануари, светската јавност постојано се прашуваше што тоа ќе значи за американската поддршка на Украина, односите со Русија и евентуалната можност за отворање преговори кои би довеле до крај на најголемата војна во Европа од 1945 година наваму.
Четири месеци подоцна, изгледите за мир не се ништо подобри од 20 јануари. Напротив – борбите на украинското тло се засилија, а руските сили постојано го зголемуваат воениот притисок. Истовремено, се чини дека Белата куќа сè повеќе сфаќа дека Москва не покажува реална волја ниту за прекин на огнот, а камоли за траен мировен договор.
Воениот аналитичар Игор Табак ја анализира моменталната состојба на фронтот, последиците од германската одлука да му се даде на Киев зелено светло за гаѓање цели на руска територија и новите „услови“ што Кремљ ги поставува како предуслов за прекин на војната.
Нови жаришта, стари амбиции
Иако не сите промени на теренот се веднаш видливи на картите, ситуацијата се развива брзо. Украинските упади во руските погранични региони Курск и Белгород се при крај или веќе завршени, но руските сили сега навлегуваат во периферијата на украинската територија – особено во Сумската област. Се работи за појас од околу 5 километри од границата, кој доколку продолжи да се проширува, може да стане ново активно бојно подрачје.
На североисток, руските сили продолжуваат да напредуваат преку реката Оскил, а најжестоките борби остануваат концентрирани во Донбас. Таму, руските трупи се приближуваат кон градот Лиман, а борбената активност повторно е засилена во околината на Покровск. Според Табак, стратешки важниот пат што ги поврзува Покровск и Костјантиновка е пресечен, што значи дека вториот град – кој пред војната броеше околу 70.000 жители – сега е под закана не само од источната, туку и од јужната страна. Поради опасност од опкружување, некои украински единици се повлекуваат од фронтот во таа зона.
Сето ова е проследено со зачестени воздушни напади – од класични бомбардирања до напади со беспилотни летала.
Германското „да“ и новите правила на игра
Една од потенцијално клучните пресвртници во конфликтот е неодамнешната одлука на германскиот канцелар Фридрих Мерц да ѝ дозволи на Украина да користи западно оружје за напади врз цели на руска територија.
Табак смета дека оваа одлука нема веднаш да донесе драматични промени на теренот, иако може да има сериозни долгорочни импликации. Тој објаснува дека Киев досега имал пристап до неколку проектили со долг дострел – како Scalp, Storm Shadow, па и можеби Taurus – но нивната употреба беше ограничена поради страв од ескалација и потреба за координација со западните сојузници.
„Сега, со оваа нова слобода, Украина е ограничена само од дострелот на своето оружје, а не од политичките линии на дозвола“, вели Табак, но предупредува: „Факт е дека Киев не располага со големи количини од ова оружје“.
