Во дигиталната ера, кога најголем дел од работата се извршува преку компјутери и мобилни уреди, приватноста на вработените сѐ повеќе станува под знак прашалник. Сѐ почесто, работодавците прибегнуваат кон надзор над дигиталните активности на своите вработени – од следење на движењето со глувчето до увид во комуникациите и историјата на интернет-страниците.
Иако дел од надзорот е оправдан – како за заштита на чувствителни податоци или следење на продуктивноста – честопати границата меѓу професионално и приватно се преминува.
Знаци дека можеби сте под надзор
1. Немате администраторски пристап до уредот:
Доколку компјутерот бара администраторска лозинка за инсталирање програми, веројатно вашиот работодавец има целосна контрола над уредот. Тоа значи дека може да следи кои програми ги користите, кои веб-страници ги посетувате и кои документи ги отворате.
2. Непознати програми во Task Manager:
Преку менито Task Manager (Ctrl+Alt+Delete) проверете дали има активни програми со непознати имиња. Таквите апликации често работат во позадина и може да се користат за следење на активноста.
3. Екстензии во интернет-прелистувачот:
Некои додатоци (extensions) во Google Chrome, Firefox или друг прелистувач може да имаат надзорни функции. Проверете ги сите екстензии и направете интернет-пребарување за секоја од нив. Ако некоја овозможува „monitoring“, тогаш веројатно се користи за следење.
4. Поврзаност на службениот уред со фирмен VPN или мрежа:
Дури и кога користите сопствен лаптоп, ако сте поврзани на службен Wi-Fi или VPN, секоја ваша активност може да се следи. Историја на пребарување, онлајн купувања, разговори – сето тоа може да биде достапно за ИТ-одделот или менаџментот.
5. Администраторски апликации на службен телефон:
Проверете дали на службениот телефон постојат администраторски апликации преку подесувањата (обично во делот „Accounts“ или „Device admin apps“). Присуството на вакви апликации може да значи дека некој има далечински пристап до вашиот уред.
Апликациите како потенцијални извори на надзор
Алатки како Slack, Zoom, Microsoft Teams и Google Workspace не се само за комуникација и колаборација – тие можат да собираат податоци за вашето однесување и активност. На пример, информациите за состаноци, вклучување на камера, траење на поврзување или дури и пораки со колеги, може да бидат видливи за администрацијата.
Што можете да направите?
Користете личен уред и приватен интернет кога сакате приватност. Не внесувајте лични податоци преку службени алатки. Проверувајте редовно кои програми и екстензии се инсталирани. Бидете свесни дека сè што правите на службениот уред може да биде следено.
Во свет каде што „Големиот брат“ може секогаш да гледа, најдоброто што можете да го направите е – да бидете информирани.
