Со оглед на најновите случувања по американските напади врз иранските нуклеарни постројки и можната понатамошна ескалација на конфликтот, повторно се буди стравот од последиците од незамислива нуклеарна војна.
Во јули ќе се одбележат 80 години од уништувањето на јапонските градови Хирошима и Нагасаки со атомски бомби, при што загинаа повеќе од 200.000 цивили. Денес, нуклеарното оружје сè уште претставува глобална закана – во светот има над 12.200 нуклеарни боеви глави, според податоците на американскиот Bulletin of the Atomic Scientists, познат по симболичниот „Часовник на судниот ден“. Но што би се случило ако утре експлодира една таква бомба и која е безбедната далечина од непосредните ефекти?
Едукативен видео материјал од 2017 година на YouTube каналот AsapSCIENCE ја објаснува хипотетичката експлозија на нуклеарна бомба од 1 мегатон, со детално прикажување на сите фази на разурнување, базирано на научни студии и историски податоци.
Топлотно зрачење: светлината и топлината како први убијци
Околу 35% од енергијата се ослободува во форма на топлотно зрачење, кое патува со брзина на светлина. Првиот ефект е заслепувачки блесок и екстремна топлина, која може да предизвика привремено слепило на растојание до 21 километар дневно и до 85 километри ноќе. Светлата облека делумно штити, додека темната ја апсорбира топлината. Изгореници од прв степен се веројатни до 11 километри, а изгореници од трет степен, кои бараат итна медицинска помош, до 8 километри. Без навремена нега, изгореници на повеќе од 24% од телото се често смртоносни.
Разурнување и огромна сила
Температурата во центарот на експлозијата достигнува 100 милиони Целзиусови степени – пет пати повеќе од јадрото на Сонцето. Сите блиску до епицентарот „испаруваат“ во елементарен јаглерод. Следува силен ударен бран кој руши сè во радиус од неколку километри: на 6 километри ветрот достигнува 255 км/ч, а на еден километар и до 756 км/ч. Иако човечкото тело може да издржи таков притисок, повеќето би загинале од урнатини и повреди предизвикани од летечкиот материјал.
Радиоактивност и долгорочни последици
Експлозиите на земја предизвикуваат големи радиоактивни контаминации, бидејќи остатоците и прашината се подигаат во атмосферата. Студија од 2019 година предвидува дека нуклеарен конфликт помеѓу САД и Русија би можел да предизвика глобална „нуклеарна зима“ – чадот и пепелта би го блокирале сонцето, уништувајќи го земјоделството и нарушувајќи цели екосистеми. Радиоактивни остатоци од тестирањата во Студената војна се пронајдени дури и на најдлабоката точка во светските океани, Маријанскиот ров.
