Норвешка се подготвува за голема набавка на беспилотни летала за поморски надзор на Арктикот, во рамки на својот новодонесен одбранбен план за периодот 2025–2036 година. Според информациите објавени од порталот Defense News, Осло веќе избрал две компании кои се во финалниот круг – Northrop Grumman со моделот MQ-4C Triton и General Atomics со MQ-9B SeaGuardian.
Проектот, проценет на неколку стотици милиони долари, предвидува набавка на помал број дронови со долготрајна автономија и најсовремени сензори, кои ќе патролираат околу 300 километри северно од Арктичкиот круг – од базата Андøја, која ќе стане постојан центар за беспилотни и вселенски операции.
MQ-4C Triton: Високолетачка платформа поврзана со Poseidon
Northrop Grumman го нуди Triton, беспилотно летало со голем дострел и долготрајно присуство на височини над 15.000 метри. Triton е дизајниран за 24/7 глобален надзор и е целосно компатибилен со авионите P-8A Poseidon, од кои Норвешка веќе поседува пет единици. Оваа интероперабилност се смета за клучна предност, бидејќи се овозможува делување во пар со екипажни летала.
MQ-9B SeaGuardian: Флексибилна и евтина алтернатива
Од друга страна, General Atomics го нуди SeaGuardian, средновисинско летало кое може да остане во воздух повеќе од 30 часа, со целосен поморски сензорски пакет – вклучувајќи морски радар, систем за автоматска идентификација (AIS), електронска поддршка (ESM) и противподморнички опции. Може да фрли до 40 подводни сензори и се рекламира како платформа за поморско извидување, хуманитарни мисии, потрага и спасување, и борба против воздушни мини.
И покрај неговата цена и флексибилност, SeaGuardian има пониска оперативна висина и, според Northrop Grumman, е поранлив на непријателски ПВО системи. Во блог-пост, директорката на Northrop, Џејн Бишоп, дури тврди дека би биле потребни четири SeaGuardian-и за да се замени една единствена Triton платформа.
Политички и технички лоби притисоци
Иако официјално одлуката не е донесена, норвешкото Министерство за одбрана и агенцијата NDMA водат интензивни анализи во соработка со Кралските воздухопловни сили, а изборот ќе се случи најдоцна до 2032 година. Во меѓувреме, лобирањето од двете компании е во полн ек, со фокус на издржливоста, интероперабилноста и интеграцијата со НАТО-стандардите.
И двете платформи имаат свои предности, но и слабости – Triton со својата издржливост и поврзаност со Poseidon, SeaGuardian со ниска цена, помал оперативен ризик и флексибилни сензори. Аналитичарите предупредуваат дека без оглед на изборот, дроновите се ранливи во услови на современи ракетни закани, како што покажа неодамнешното соборување на американски летала над Јемен и Персискиот Залив.
Норвешка со оваа набавка не само што засилува свое присуство на Арктикот, туку и испраќа сигнал до Москва дека военото набљудување на северот ќе биде постојано, модерно и поддржано од САД.
