Од 2040 година, Данците нема да можат да се пензионираат пред 70-годишна возраст, поради нов закон донесен од данскиот парламент за сите родени по 31 декември 1970 година. Моментално, старосната граница е 67 години, а се очекува постепено зголемување на 68 години до 2030, и на 69 години до 2035 година.
Премиерката Мете Фредериксен минатата година најави дека ќе го преиспита пензискиот систем кога ќе се достигне прагот од 70 години, а законот беше поддржан со големо мнозинство – 81 глас „за“ и 21 „против“.
И други европски земји се соочуваат со слични предизвици. Во Германија се разгледуваат реформи поради слабоста на државниот пензиски фонд, додека Франција веќе ги зголеми законските граници за пензионирање од 62 на 64 години, предизвикувајќи социјални протести и штрајкови.
Европа користи два главни пензиски модели – Бевериџ, финансиран од даноци, и Бизмарк, базиран на осигурување и придонеси. Стареењето на населението, недостигот на работна сила и зголемениот животен век ги ставаат системите под притисок, со опции за зголемување на придонесите, намалување на пензиите или нивна стагнација.
Статистиката покажува дека законската и реалната возраст за пензионирање често се разликуваат, а бруто стапката на замена – односот на пензијата кон последната плата – игра клучна улога. Во 2023 година, просечната стапка на замена во ЕУ беше 58 проценти, со најниски вредности во Хрватска (35%) и највисоки во Грција (78%).
Просечните годишни трошоци за старосни пензии по корисник во ЕУ во 2022 година изнесуваа 16.138 евра, со значителни разлики помеѓу земјите – од 3.611 евра во Бугарија до 31.385 евра во Луксембург. Земјите-кандидатки и ЕФТА покажуваат уште поголем јаз, со најниски пензии во Албанија (1.648 евра) и Турција (2.942 евра), додека највисоки се во Исланд (35.959 евра) и Норвешка (над 30.000 евра).
Овие бројки ја покажуваат потребата за реформи и прилагодување на пензиските системи за да се обезбеди одржливост и доволно средства за граѓаните во староста.
