Американската морнарица потроши повеќе од 24 милијарди евра за проект што требаше да ја револуционизира воената флота — но наместо планирани 32, заврши со само три брода. Разурнувачите од класата „Zumwalt“ се претворија во пример за погрешно поставени цели, скапи технолошки експерименти и неусогласени воени приоритети.
Од големи очекувања до ограничен број бродови
Програмата за развој на „Zumwalt“ започна во 1990-тите години, кога морнарицата преку воени симулации процени дека ѝ се потребни нови бродови за артилериска и ракетна поддршка на копно — улога што ја изгуби со повлекувањето на бојните бродови од класата „Iowa“.
Првичната цел беше создавање модерни, автоматизирани бродови со голем број вертикални лансирни ќелии за ракети „Tomahawk“. Во 2004 година проектот беше официјално одобрен под програмата DD(X), но со текот на времето задачите се проширија, што значително ја зголеми и цената. До 2008 година планот за 32 брода беше драстично намален на само три, а морнарицата се врати на проверената класа „Arleigh Burke“.
Скапа технологија и ограничени можности
Вкупната цена на програмата достигна најмалку 22,5 милијарди долари, што е износ со кој би можеле да се набават речиси три британски носачи на авиони од класата „Queen Elizabeth“. Иако „Zumwalt“ требаше да ги интегрира најсовремените технологии, многу системи не беа целосно развиени и беа заменети со поевтини решенија — без да се подобри ефикасноста на бродовите.
Од трите планирани единици, оперативни се само две: USS Zumwalt и USS Michael Monsoor, додека третиот брод, USS Lyndon B. Johnson, сè уште не е целосно подготвен за служба.
Импресивен дизајн, но со мала практична вредност
Со должина од речиси 183 метри и ширина од 24,6 метри, „Zumwalt“ повеќе личи на крстосувач отколку на разурнувач. Неговиот уникатен „Tumblehome“ дизајн е создаден за да го намали радарскиот одраз и го прави до 100 пати помалку видлив од стандардните разурнувачи „Arleigh Burke“.
Бродот користи композитни материјали, има напреден систем за ладење на издувните гасови, нов погон со намален акустичен потпис и електронски контрамерки. Сепак, и покрај технолошката софистицираност, проектот не ги исполни очекувањата — бродот е скап, комплексен и со ограничена борбена употребливост.
Заклучок
Класата „Zumwalt“ требаше да претставува иднина на американската морнарица. Наместо тоа, таа стана предупредување за тоа што се случува кога мегаломански амбиции, технолошки експерименти и буџетски ограничувања ќе се судрат во еден проект. Денес, овие бродови се повеќе симбол на промашена стратегија отколку на морнаричка супериорност.
