Неизвесност и реакции предизвика најавата за повторно воведување задолжителен воен рок во Хрватска, особено кај младите Хрвати кои живеат во странство и имаат двојно државјанство. Според првичните толкувања на новиот Закон за одбрана, сите хрватски државјани над 18 години се сметаат за регрути и треба да бидат повикани на обука.
Сепак, според информации на „Јутарњи лист“, хрватските државјани што немаат живеалиште во Хрватска, како и припадниците на хрватската заедница во Босна и Херцеговина, во практика нема да добиваат повик за воена обука, освен ако не се пријават доброволно. Причината е и законската забрана во БиХ за служба во вооружени сили на друга земја, што би можело да доведе до губење на државјанството на БиХ за лица со двојно државјанство.
Во земјите со голема хрватска дијаспора како Германија, Австрија, Шведска, Канада или САД, служба во странска армија генерално не е проблем, но младите не покажуваат посебен интерес да служат во хрватската војска.
Во кратка анкета меѓу млади Хрвати во Германија и Шведска, најголем дел изразија отпор кон задолжителниот воен рок.
„Нема шанси да служам во Хрватска. Ако веќе морам, би избрал Бундесвер“, изјави Лука (16) од Германија.
Фран (19), кој живее во Шведска, додава дека не сака да биде дел од воени мисии на НАТО:
„Не сакам да се најдам во ситуација да напаѓам земја далеку од мојот дом. Не планирам да служам, освен ако не морам.“
Сличен став имаат и други интервјуирани млади, кои велат дека ги ценат своите корени, но ја гледаат својата иднина во земјите во кои живеат. Некои го проблематизираат и фактот што воената обврска е предвидена само за мажи.
„Ако државата верува во рамноправност, тогаш зошто обврската не важи и за жени?“, прашува Марио (26).
Иако формално обврската за евидентирање во воен регистар останува, Министерството за одбрана најавува дека нема да ги „прогонува“ хрватските државјани во странство. За оние што немаат пријавено живеалиште во Хрватска, фактички важи правило: ако не се пријават доброволно, воената служба не ги засега.
Дискусиите продолжуваат во јавноста, а меѓу младите преовладува став дека обуката треба да остане доброволна и насочена кон оние кои ја гледаат својата иднина во Хрватска.
