Тетовскиот крај има длабоко врежана историја во ослободителната борба, иако за тој период не постојат многу пишани документи. Познато е дека населението од Полог активно учествувало во подготовките за Илинденското востание, како и во акциите што продолжиле и по неговото задушување. Во Тетово функционирал Местен комитет на ВМРО, чија улога била да го воспитува и подготвува народот за вооружена борба, вклучувајќи ги сите способни мажи од градот и околните села.
Посебно значајна била улогата на тетовските пушкари. Во Тетово се изработувале манлихерови пушки, берданки и прочуените тетовски „мартинки“, кои станале главна поддршка за македонските чети. Во посебна работилница на реката Пена, преку мрежа од доверливи луѓе, оружјето тајно се произведувало и префрлувало кон Кичевско. Ристо Костов – Сичан и Сане Ристов – Гуле биле меѓу главните организатори на тајните канали за транспорт. Пушките најпрвин се криеле во селото Блаце, во подземна скривница кај Костадин Велковски, а потоа се носеле преку планинските премини натоварени заедно со грнци, за да не предизвикуваат сомнеж кај турските патроли.
Покрај оружје, тетовскиот Месен комитет формирал и тајна аптека која ги снабдувала четите со лекови и санитетски материјал.
По задушувањето на востанието, дел од четите продолжиле да дејствуваат во шумските предели на Сува Гора, Поречје и Кичевско. Меѓу најпознатите била четата на Софре Ѓорѓиевски од Радиовце, која одржувала отпор цели две години, сè до неговото фаќање и осуда на 101 година робија. По три години бил ослободен поради амнестија и силниот притисок на населението.
Во обид да го скрши отпорот, османлиската власт преземала масовни апсења. На 28 февруари 1905 година, во познатата Тетовска провала биле уапсени истакнати членови на ВМРО и илинденци: Христо Червенелеков – основоположник и прв претседател на Организацијата во Тетово; Глигор Михајлов; поп Диме Саров; Сане Ристов – Гуле; Ристо Костов – Сичан; Мијаил Младенов и Трпе Костов – Алтиколач. Младенов и Алтиколач биле осудени на 101 година робија – првиот во Дијарбекир, вториот во Фезан, во длабочините на либиската пустина. Другите добиле повеќегодишни казни и биле спроведени во Куршумли ан во Скопје.
Некои се вратиле дома како старци, а други ги положиле животите по затворите, оставајќи ја својата жртва во темелите на македонската слобода.
