Европскиот парламент во најновиот извештај за проширувањето испрати силна политичка порака до земјите-членки и до кандидатите: билатералните спорови мора да се решаваат надвор од процесот на пристапување и не смеат да се користат како инструмент за блокирање на евроинтеграциите. Документот го опфаќа целиот пакет на земји – Западен Балкан, Украина, Молдавија, Грузија и Турција – и ја нагласува стратешката важност на проширувањето во новата геополитичка реалност.
Според европратениците, по руската инвазија врз Украина, политиката на проширување станува прашање на безбедност и стабилност, а не само техничка процедура. Девет од десетте држави што се движат кон членство веќе имаат кандидатски статус, некои од нив и повеќе децении, па затоа Европскиот парламент бара проширувањето да остане „најсилната геополитичка алатка“ на Унијата.
Во делот за добрососедството, Парламентот првпат со ваква прецизна формулација наведува дека нерешените билатерални прашања меѓу земји-членки и држави-кандидати мора да се решаваат билатерално и не смеат да бидат основа за блокирање на процесот. Со ова индиректно се адресираат примерите од минатите години кога земји-членки користеа вето за да наметнат историски или идентитетски проблеми што не се дел од европските критериуми.
Ова е особено значајно за Македонија, која една деценија беше под грчко вето, а потоа се соочи и со нови блокади од Бугарија за јазични и историски прашања. Аналитичарите одамна предупредуваат дека таквите условувања го нарушуваат кредибилитетот на европската политика кон регионот.
Извештајот оди чекор понатаму, барајќи укинување на едногласноста во одредени чекори од проширувањето – одлуките за почеток на преговори, како и за отворање и затворање на кластери, да се носат со квалификувано мнозинство. Европратениците истакнуваат дека прекумерната употреба на правото на вето во минатото значително го забавила процесот.
Паралелно, документот ги потврдува строгите мерила: напредокот мора да биде резултат на реформи во владеењето на правото, судството, борбата против корупцијата, медиумските слободи и усогласувањето со надворешната политика на ЕУ. Кандидатите се охрабруваат да покажат „неповратен напредок“, но и предупредуваат дека назадување во фундаментите може да ја стопира интеграцијата.
Суштински, Европскиот парламент испраќа двојна порака – кандидатите да продолжат со реформите, а земјите-членки да престанат да ја злоупотребуваат едногласноста за национални агенди. За Македонија, резолуцијата е дополнителен аргумент во Брисел против блокадите, но без автоматска гаранција дека тие ќе исчезнат се додека Советот не го смени правилото за вето.
