Новите археолошки истражувања конечно даваат одговор на една од најголемите загатки поврзани со Велигденскиот Остров — кој и како ги создавал мистичните камени статуи моаи.
Според новите анализи засновани на напредно 3D моделирање, моаите не се дело на една централна власт, туку на бројни мали и независни кланови на древниот Рапа Нуи. Научниците во главниот каменолом Рано Рараку идентификувале дури 30 одвоени работилници, јасно разграничени со природни карпести формации. Во секоја се откриени различни техники на клесање, сопствени стилови и специфичен избор на локации за обработка, пренесува Daily Mail.
Главниот автор на студијата, професорот Карл Липо, објаснува дека распоредот на работилниците јасно укажува на тоа дека секој клан работел во своја зона, развивајќи сопствена уметничка традиција. Некои го обликувале прво лицето, други целата форма, а трети навлегувале хоризонтално во карпата. Посебно е интересно што неколку од статуите имаат изразено женски црти, што дополнително сведочи за разновидноста во уметничкиот израз.
Истражувачите со дронови направиле над 22.000 фотографии од каменоломот, создавајќи исклучително детална 3D мапа што открива делови невидливи од земја. Липо го опишува локалитетот како „археолошки Дизниленд“, полн со информации што дури сега се разоткриваат на вистински начин.
Новите докази потврдуваат дека џиновските скулптури не биле преместувани со огромни тимови. Напротив — статуите „оделе“. Со јажиња врзани од двете страни и наизменично повлекување, моаите се нишале и се движеле напред. Експериментите покажале дека за ова се доволни околу 18 луѓе.
Патеките по кои се движеле статуите имале карактеристична конкавна форма широка околу 4,5 метри, што овозможувало стабилно движење на колосите високи повеќе метри.
Според проценките, за изработка на еден моаи биле потребни од четири до шест резбари и уште 10 до 20 луѓе кои носеле алатки, подготвувале јаже и помагале во другите задачи. Овие бројки совршено се вклопуваат со идејата дека Рапа Нуи бил поделен на мали семејни заедници, а не во голема политичка структура.
„Сите докази нѐ водат до истата слика — моаите се дело на мали, самостојни групи“, заклучува професорот Липо.
