Бугарската влада ја повлече нацрт-буџетската рамка за 2026 година откако десетици илјади граѓани излегоа на улиците во Софија и други градови, протестирајќи против најавените даночни зголемувања и рекордната државна потрошувачка пред влезот на земјата во еврозоната.
Централниот протест во Софија привлече околу 20.000 луѓе. Демонстрантите формираа жив ѕид околу парламентот, блокираа возила на пратениците и делумно фрлаа шишиња и петарди кон полицијата, при што беа повредени тројца полицајци. Главната порака на демонстрантите беше откажување на буџетот кој предвидуваше зголемување на придонесите за социјално осигурување и дуплирање на данокот на дивиденда.
По протестите, коалицискиот Совет за заедничко управување објави дека нацрт-буџетот се повлекува. Премиерот Росен Желјазков оцени дека масовните демонстрации се „јасен сигнал“ дека интересите на државата и општеството мора да бидат пред партиските калкулации, најавувајќи нов дијалог со работодавачите и синдикатите.
Спорниот буџет предвидуваше рекордна државна потрошувачка од речиси 46% од БДП, финансирана преку повисоки даноци и значително зголемување на јавниот долг. Власта тврди дека овие мерки се неопходни за исполнување на критериумите за дефицит пред воведувањето на еврото, но економисти и бизнис-организации предупредија дека тоа ќе го загуши растот, ќе ја зголеми сивата економија и ценовните притисоци врз домаќинствата.
Протестите ги обединија различни групи – мали и средни претпријатија, самовработени, вработени во приватниот сектор и граѓани револтирани од корупцијата и високите цени. Работодавачките организации предупредија дека повисоките придонеси и данокот на дивиденда ќе ги натераат инвеститорите да се повлечат или да ги префрлат фирмите во други земји.
Повлекувањето на буџетот е тежок удар за малцинската коалиција составена од ГЕРБ, БСП и „Има таков народ“. Поранешниот премиер Бојко Борисов предупреди дека ако нов буџет не се изгласа до крајот на декември, државата ќе мора да функционира со старите рамки, што ќе го отежне финансирањето на социјалните трансфери и инвестициите.
Министерството за труд предупреди дека продолжен застој може да го загрози исплаќањето на пензиите и социјалните надоместоци по Нова година. Претседателот Румен Радев, исто така, врши притисок врз владата заради начинот на подготовка на преминот кон еврото и растечките трошоци за граѓаните.
За сега, владата на Желјазков купува време – нацрт-буџетот е симнат од дневен ред, а премиерот ветува „нов дијалог“ и „консензус“. Меѓутоа, масовните протести покажаа дека бугарското општество бара повеќе од проценти на даноци – граѓаните инсистираат на доверба и транспарентност во користењето на јавните средства.
