Рибарите долж Јадранското Море секојдневно извлекуваат значителни количини пластичен отпад, но поради недоволна инфраструктура за негово собирање и предавање, проблемот со години останува нерешен. Истражувањата покажуваат дека Јадранот има повеќе плутачки отпад отколку остатокот од Медитеранот, а над 80 проценти од него е пластика.
Во обид да се справи со оваа криза, здружението Sunce во соработка со организации од Хрватска и Италија спроведува проектот FishNoWaste. Целта е да се соберат податоци за видот и количините на отпад што се појавува во риболовот и да се развие модел за заедничко управување со отпадот, кој ќе овозможи повторна употреба, рециклирање и значително намалување.
„Законот ги обврзува рибарите да го предадат отпадот што пасивно го уловиле, но често нема каде да го остават“, посочува Дора Чакушиќ, асистентка во Одделот за комуникации и застапување. Таа додава дека постојните системи за прием на отпад на копно се неефикасни и недоволно развиени, па трудот на рибарите често останува без посакуван резултат.
При влечење на мрежите, рибарите извлекуваат и отпад од морското дно, а дополнителен отпад настанува токму за време на риболовните активности – поради кинење на мрежи, губење конопи, бови и други пластични елементи. Особено проблематични се „ghost nets“ – изгубени мрежи кои продолжуваат да фаќаат морски живот.
Проектот FishNoWaste вклучува научен мониторинг на отпадот, како и пилот-имплементација на модел за заедничко управување во избрани пристаништа. Целта е вклучување на рибарите за поголема ефикасност при собирање, сортирање и предавање отпад.
Sunce исто така спроведува едукативни програми за рибарите, училиштата и локалните заедници, промовирајќи принципи на кружна економија и свест за влијанието на морскиот отпад врз екосистемот, здравјето и економијата.
Очекувањата се дека проектот ќе доведе до значително подобрување на системот за управување со риболовен отпад, развој на заеднички стратегии и зголемување на количествата отпад што се собира, сортира и рециклира, со долгорочен ефект врз зачувувањето на Јадранското Море.
