Српскиот претседател Александар Вучиќ донесе неочекувана одлука на позицијата на Србија во односот со Европската унија – тој нема да присуствува на Самитот ЕУ–Западен Балкан во Брисел, оставајќи ја Србија без свој претставник на настанот. „За прв пат во последните 13 или 14 години, ниту јас, ниту некој друг нема да оди. Никој нема да ја претставува Република Србија, па затоа Западниот Балкан ќе биде без нас“, изјави Вучиќ за РТС.
Претседателот ја образложи својата одлука како начин да ја заштити владата од евентуален притисок и да не биде обвинет никој друг. Во последните 24 часа, како што рече, имал интензивни разговори со повеќе европски лидери, вклучувајќи ја претседателката на Европската комисија Урсула фон дер Лајен, португалскиот премиер Антонио Кошта и францускиот претседател Емануел Макрон. „Сè што правам, го правам за граѓаните на Србија. Знам дека оваа одлука ќе предизвика критики, но верувам дека ја штитам Република Србија и нејзините интереси“, потенцираше Вучиќ.
Шефот на делегацијата на ЕУ во Белград, Андреас фон Бекерат, истакна дека ЕУ сакаше Вучиќ да присуствува на Самитот, но дека неговото отсуство е јасна порака дека Србија ќе го продолжи својот европски пат. Во однос на отворањето на Кластерот 3 во преговорите, Фон Бекерат напомена дека Србија ги исполнила техничките критериуми уште во 2021 година, но одлуката зависи од земјите-членки, кои не успеале да постигнат договор. Советот за општи работи ќе ја преиспита одлуката во јануари, врз основа на конкретни резултати во владеењето на правото, независноста на обвинителството, изборната реформа, слободата на медиумите и спроведувањето на препораките на ОДИХР.
Парламентарната претставничка за европски интеграции Елвира Ковач оцени дека ова е „тежок ден“ за Србија во процесот на пристапување, потенцирајќи дека Советот на ЕУ не го отвори Кластерот 3 поради непочитување на санкциите кон Русија.
Во меѓувреме, Србија го откажа и учеството на настанот „Здравица за добрите соседи“ во Брисел, каде другите земји од Западен Балкан ги претставија своите вина и традиционална храна. Според извори од ЕУ, постојат најави дека Белград би можел да се повлече и од европската иницијатива „Зелени ленти“, која има за цел забрзување на трговските и транспортните текови во регионот.
Александар Вучиќ со ова испрати јасна порака: Србија останува на европскиот пат, но под свои услови и со јасна одбрана на националните интереси.
