Повеќе од 45.000 граѓани дневно во Македонија користат антибиотици, покажуваат податоците на Фондот за здравствено осигурување (ФЗО), што укажува на сериозен проблем со нивната прекумерна и несоодветна употреба. Антибиотиците, наместо како последна терапевтска опција, често се препишуваат како прв избор.
Според ФЗО, лани издавањето на антибиотикот „Сумамед“ е зголемено за 23 проценти, иако медицинските протоколи препорачуваат негова употреба само кога другите терапии не даваат резултат. Директорот на ФЗО, Сашо Клековски, најави дека системот на е-рецепти треба да започне со примена во 2026 година, со што ќе се овозможи подобра контрола на индикациите и дозирањето на лековите.
Клековски посочи дека дигитализацијата ќе им помогне и на лекарите, кои често се под притисок од пациентите да препишуваат одредени лекови без јасна медицинска потреба. Истовремено, ФЗО се соочува со финансиски загуби поради злоупотреби, како лажни рецепти, фиктивни боледувања и неконтролирана болничка потрошувачка на лекови.
Надлежните предупредуваат дека прекумерната употреба на антибиотици директно придонесува за развој на антимикробна резистенција – појава на „супербактерии“ отпорни на лекување. Според податоците на СЗО, ваквата резистенција е поврзана со милиони смртни случаи на глобално ниво, додека во Европа секоја година над 35.000 луѓе умираат од инфекции со резистентни микроорганизми.
Со цел справување со проблемот, во 2025 година Македонија беше посетена од експерти на Европскиот центар за контрола и превенција на болести, кои работат на унапредување на системскиот пристап „One Health“. Сепак, експертите предупредуваат дека е-рецептот ќе даде резултати само доколку биде придружен со соодветна регулатива, едукација и промена на свеста кај пациентите дека антибиотикот не е брзо решение, туку терапија што се користи само кога е навистина неопходно.
