Внатре во кругот на најблиските соработници на Доналд Трамп се разгледува сценарио што би можело да го смени текот на кризата со Иран – Израел да повлече прв потег. Според два извори запознаени со разговорите, идејата не е само воена, туку и длабоко политичка: доколку Тел Авив го започне конфликтот, а Техеран возврати, Белата куќа би имала посилен аргумент пред американската јавност за директно вклучување.
Овој пристап, велат изворите, се темели на проценка на расположението во САД. Анкетите покажуваат дека дел од Американците, особено меѓу републиканците, гледаат наклонето кон промена на режимот во Техеран, но не и кон испраќање американски војници во нова долготрајна војна. Затоа, начинот на кој би започнал евентуалниот судир се смета за клучен, не само стратегиски, туку и визуелно и симболички.
Еден од изворите објаснува дека во и околу администрацијата постои став оти политичкиот терен би бил „многу поповолен“ ако Израел дејствува самостојно, а Иран одговори со напад. Таквата ескалација би ѝ дала на Вашингтон оправдување што полесно би се продало дома.
Од Белата куќа официјално нема потврда. Портпаролката Ана Кели кусо изјави дека медиумските шпекулации не ја одразуваат реалната позиција и дека само претседателот знае кои чекори се можни. Израелската амбасада во Вашингтон, исто така, одби коментар.
Во меѓувреме, израелскиот премиер Бенјамин Нетанјаху неодамна престојуваше во Белата куќа, каде што, според дипломатски извори, инсистирал на поостар пристап кон иранската нуклеарна програма, ракетната инфраструктура и поддршката на Техеран за вооружени групи во регионот.
Паралелно со воените калкулации, дипломатскиот канал сè уште не е затворен. Специјалниот претставник Стив Виткоф и советникот Џаред Кушнер заминуваат во Женева во обид да постигнат договор со иранските претставници. Сепак, според еден од изворите, меѓу најблиските до претседателот преовладува убедување дека воената опција останува најверојатен исход.
Но, колку длабоко би одела таа операција? Во администрацијата постојат сериозни грижи. Една од нив е потенцијалното трошење на американските резерви на муниција, што би можело да ја ослабне подготвеноста на САД во случај на паралелна криза со Кина околу Тајван. Другата е ризикот од директни жртви – особено ако Иран возврати со полн капацитет.
Американските бази и персонал во Блискиот Исток се бројни и изложени. За разлика од Израел, тие не се заштитени со системи како „Железна купола“. Во случај на масовна одмазда, потенцијалните цели би биле многубројни, а политичката цена – висока.
Во регионот веќе е видливо зголемување на американското воено присуство. Две ударни групи на носачи на авиони, десетици борбени авиони и извидувачки летала. Според некои проценки, ова е најзначајната концентрација на американска сила на Блискиот Исток од инвазијата врз Ирак во 2003 година.
Американската разузнавачка заедница, пак, внимателно ја следи можноста за асиметрични напади од страна на Иран – не само во регионот, туку и во Европа. Стравувањата се дека конфликтот би можел брзо да се прошири надвор од првично планираните рамки.
На маса се повеќе сценарија: од ограничен, прецизен удар врз нуклеарни и ракетни објекти, со цел да се изврши притисок за нов договор, до поширока кампања што би траела со денови или недели. Една од најконтроверзните опции, според функционери запознаени со разговорите, е таканаречен „удар со обезглавување“, насочен кон врховниот лидер Али Хамнеи.
Сепак, иранскиот систем е дизајниран да преживее вакви удари, со јасно утврдена линија на наследување и силна улога на Иранскиот корпус на револуционерната гарда. Затоа, дури и најпрецизната операција би можела да предизвика непредвидливи последици.
