Марс повторно го заинтригира научниот свет, откако роверот „Кјуриосити“ на НАСА во древното корито на кратерот Гејл регистрираше неочекувано богатство од органски соединенија. Според анализа објавена во меѓународни медиуми, меѓу откриените седум молекули, дури пет претставуваат целосно нови наоди за науката и досега не биле идентификувани на Црвената Планета.
Станува збор за комплексни органски структури, меѓу кои се издвојуваат бензотиофен и азотни соединенија што на Земјата често се поврзуваат со претходници на биолошки материјали, па дури и со градбени елементи на ДНК. Иако истражувачите нагласуваат дека ова не претставува доказ за постоење на живот, самото присуство на вакви молекули отвора сериозни прашања за хемиската историја на Марс.
Она што дополнително ја засилува научната фасцинација е фактот што овие соединенија преживеале околу 3,5 милијарди години во екстремни услов, под постојана космичка радијација и во речиси стерилна површинска средина. Тоа сугерира дека античкото марсовско езеро, некогаш сместено во кратерот Гејл, можело да понуди многу постабилни услови отколку денешната пустина од прашина и камен.
Професорката Ејми Вилијамс, една од водечките научнички во мисијата, ја опишува ситуацијата со едноставна, но силна слика: пронајдени се „градежните материјали, но не и самата градба“. Со други зборови, присуството на органски молекули не значи автоматски живот, тие можеле да настанат и преку небиолошки процеси, како удар од метеорити или геохемиски реакции во далечното минато на планетата.
Сепак, откритието повторно ја отвора старата дилема: дали Марс некогаш имал услови слични на раната Земја? Ако е така, тогаш можноста за појава на микробен живот во ист период кога животот се развивал и овде останува отворена и научно провокативна.
Погледите на истражувачите сега се насочени кон идната европско-британска мисија „Розалинд Френклин“, планирана за 2028 година, која ќе има задача да навлезе под површината на Марс. Токму таму, во заштитениот подземен слој, научниците се надеваат дека ќе добијат појасен одговор дали овие молекули се само хемиски отпечаток од далечното минато, или можеби тивка трага од некогашен живот на Марс.
…
