Извор: Jutarnji.hr
Според информации објавени од „Wall Street Journal“, администрацијата на американскиот претседател Доналд Трамп наводно разгледува стратегија за засилен и долготраен притисок врз Иран, фокусирана пред сè на економската изолација и ограничување на извозот на нафта.
Извори блиски до американските власти наведуваат дека на последните внатрешни состаноци Трамп дал насоки неговиот тим да се подготви за сценарио на продолжена „блокада“, која би се спроведувала преку засилена контрола и ограничување на поморскиот сообраќај кон и од иранските пристаништа. Според истиот извештај, ваквиот пристап се разгледува како поефективна и помалку ризична опција во споредба со директна воена ескалација или евентуално повлекување од притисокот врз Техеран.
Американската агенција Reuters засега не успеала независно да ги потврди овие наводи, но во меѓувреме во медиумскиот простор се појавија информации дека Иран доставил предлог до Вашингтон за постепено нормализирање на ситуацијата и повторно отворање на Ормускиот теснец — клучна морска рута преку која минува значаен дел од светската трговија со нафта. Трамп, според истите извештаи, не го прифатил предлогот како задоволителен.
Во паралелна комуникација преку својата социјална платформа Truth Social, Трамп објави дека од Техеран пристигнал сигнал дека земјата се соочува со внатрешен колапс и дека бара итно олеснување на состојбата, особено во однос на поморските рути. Во објавата тој нагласи дека верува оти иранското раководство ќе успее да ја стабилизира ситуацијата, додавајќи дека внимателно ја следи кризата.
Неговите изјави, меѓутоа, предизвикуваат сè поостри реакции во меѓународната јавност. Дел од европските лидери, меѓу кои и германскиот канцелар Фридрих Мерц, оценија дека Вашингтон се наоѓа во неповолна позиција во однос на преговорите со Техеран, посочувајќи дека иранската страна успешно го користи застојот во дипломатските напори.
Во меѓувреме, економските последици од конфликтот почнуваат да се чувствуваат и надвор од регионот. Анкетите, вклучително и најновото истражување на Ипсос, укажуваат на пад на поддршката за Трамп во САД, додека растот на цените на енергенсите дополнително ја зголемува загриженоста кај американските потрошувачи.
Поскапувањето на горивата, кое достигна највисоко ниво од почетокот на кризата, се поврзува со стравувањата од долготрајни нарушувања во снабдувањето со нафта, особено поради неизвесноста околу Ормускиот теснец и блокадите во Персискиот Залив.
Иран, од своја страна, преку официјални претставници презентираше повеќефазен план за деескалација. Првата фаза предвидува прекин на воените дејствија од страна на САД и нивните сојузници, како и гаранции дека нападите нема да продолжат. Потоа следи постепено укинување на ограничувањата врз поморскиот сообраќај, со што би се овозможило повторно отворање на клучните трговски правци под ирански надзор.
Во последната фаза, според Техеран, би се пристапило кон пошироки преговори за нуклеарната програма, при што Иран инсистира на признавање на неговото право за збогатување ураниум. Американската страна, пак, засега покажува резервираност кон ваквиот пристап, оценувајќи дека не ги адресира клучните безбедносни барања.
…
