Казахстанскиот претседател Касим-Жомарт Токаев упати невообичаено директен повик до рускиот претседател Владимир Путин за запирање на војната во Украина, предлагајќи замрзнување на конфликтот и обновување на мировните преговори според таканаречената „Истанбулска формула 2.0“.
Токаев го изнесе ставот во присуство на Путин за време на руско-казахстанскиот форум во сибирскиот град Омск. Неговата изјава привлече особено внимание бидејќи Казахстан е близок партнер на Русија, а казахстанскиот лидер досега внимателно настапуваше во однос на војната во Украина.
„Можеби е време овој конфликт да се замрзне и да се вратиме на Истанбулската формула 2.0“, порача Токаев, оценувајќи дека претходните преговори создале основа врз која повторно би можело да се работи на постигнување мир.
Според него, новиот мировен процес би требало да биде проследен со безбедносни гаранции од големите светски сили, меѓу кои и Русија, со цел Москва и Киев да се придвижат кон долгорочно политичко решение.
Токаев истовремено зборуваше и за човечката цена на повеќегодишната војна.
„Жално е што умираат млади луѓе. Сето ова мора да запре“, порача казахстанскиот претседател, нагласувајќи дека Казахстан отсекогаш покажувал почит кон украинскиот народ, неговата култура и јазик.
Тој откри и дека добивал бројни сигнали од Европа и од Соединетите Американски Држави во врска со актуелната состојба и можностите за дипломатско решение. Токаев нагласи дека конфликтот меѓу Русија и Украина го смета за меѓудржавен конфликт, а не за граѓанска војна.
Путин, пак, не прифати јавно пред Токаев дека војната треба да биде замрзната, туку најави дека ќе го информира казахстанскиот претседател за актуелната состојба на фронтот.
Набргу потоа од Кремљ стигна и појасна реакција. Портпаролот Дмитриј Песков изјави дека „замрзнување“ на конфликтот во сегашните услови не е можно и повтори дека Москва инсистира на исполнување на своите цели.
Предлогот на Токаев затоа добива дополнителна политичка тежина – станува збор за редок јавен повик до Путин од лидер на држава која одржува блиски политички, економски и безбедносни односи со Русија.
Русија и Украина веќе водеа преговори во Истанбул по почетокот на руската инвазија во 2022 година, а разговорите беа обновени и во 2025 година, но без конечен мировен договор. Токаев сега смета дека модифицирана верзија на тој формат, поддржана со меѓународни безбедносни гаранции, би можела повторно да отвори пат кон прекин на војната.
