По цела деценија археолошки истражувања, научниците веруваат дека конечно се доближиле до откривањето на древната Витсаида, град кој во Библијата се поврзува со некои од најпознатите чуда на Исус.
Истражувањата се спроведуваат на локалитетот познат како ел-Арај, во северен Израел, а тимот предводен од археологот д-р Стивен Нотли веќе десет години го проучува подрачјето.
Во текот на најновата, десетта сезона на ископувања, археолозите откриле бројни предмети – монети, маслени ламби, алатки, делови од ѕидови и архитектонски елементи. Според истражувачите, токму комбинацијата на сите овие докази сè посилно ја поддржува теоријата дека ел-Арај е древната Витсаида.
Откриени ѕидови, монети и дел од јавна зграда
Меѓу најинтересните наоди од последната сезона се остатоци од римски ѕидови, базалтен сад за мелење, различни монети и дел од дорски капител.
Според Нотли, капителот најверојатно бил дел од јавна зграда, што укажува дека населбата имала развиена архитектура и јавни објекти.
Истражувањата покажуваат дека историјата на локалитетот можеби е уште постара. Археолозите сметаат дека под подоцнежните остатоци би можеле да се наоѓаат траги од хеленистичка населба, која датира од периодот меѓу 323 и 31 година пред нашата ера.
Пронајдени предмети што укажуваат на еврејско население
Особено значајни се предметите што можат да откријат кој живеел во градот во времето на Исус.
Археолозите пронашле садови изработени од варовнички камен, како и херодијански маслени ламби. Според истражувачите, ваквите ламби пред 70 година од нашата ера биле произведувани во Ерусалим.
Наодите, според тимот, претставуваат силен доказ дека во градот во првиот век живеело еврејско население – периодот во кој, според историските извори, името Витсаида било заменето со Јулијас.
Археолошките откритија истовремено даваат поинаква слика за животот во Галилеја под римска власт. Предметите сугерираат дека населението можеби било економски и општествено поразвиено отколку што претходно се претпоставувало.
„Ништо што пронајдовме не ја доведува во прашање идентификацијата“
Нотли смета дека досегашните откритија ја зајакнуваат неговата хипотеза дека локалитетот ел-Арај е токму древната Витсаида.
Според него, заклучокот не се темели на еден единствен артефакт, туку на целокупноста на доказите собрани во текот на десетгодишните ископувања.
Тој ја опишува Витсаида како „последниот изгубен град на Евангелијата“ и смета дека нема причина да се отфрли можноста Исус да поминувал значителен дел од времето во овој град.
Градот поврзан со познати библиски чуда
Витсаида има особено значење за христијанската традиција бидејќи во Новиот завет се споменува во врска со повеќе настани од животот на Исус.
Според евангелските записи, во близина на Витсаида се случило чудото со нахранувањето на илјадници луѓе со пет леба и две риби. Во еден друг настан се опишува и исцелување на слеп човек.
Токму поради овие библиски записи, идентификацијата на древната Витсаида е од големо значење за археолозите кои се обидуваат да ги поврзат библиските текстови со конкретни историски локалитети.
По десет сезони ископувања, тимот „Bethsaida-Julias“ смета дека доказите се сè посилни. Римските остатоци, монетите, архитектонските елементи, ламбите и другите артефакти постепено ја откриваат сликата на древниот град.
Сепак, археолошката идентификација останува предмет на научна дебата, а истражувањата на локалитетот продолжуваат.
…
