Рускиот претседател Владимир Путин испрати ново предупредување до европските држави, порачувајќи дека Москва не сака директна воена конфронтација со Европа, но е подготвена за такво сценарио. Во исто време, тој изрази подготвеност за обновување на дипломатските односи, нагласувајќи дека понатамошната ескалација би можела да има последици од кои никој нема да излезе како победник.
Изјавите доаѓаат во период на засилени безбедносни тензии меѓу Русија и НАТО, продолжување на војната во Украина и нови дипломатски обиди за обновување на разговорите меѓу Москва и европските престолнини.
Путин ги изнесе своите ставови на 29 октомври, по телефонскиот разговор со финскиот претседател Александар Стуб и норвешкиот премиер Јонас Гар Сторе, пренесува Ројтерс.
„Подготвени сме, но не сакаме војна со Европа“
Рускиот претседател нагласи дека неговата земја не бара воен судир со европските држави, но дека нема да отстапи пред евентуалните закани.
„Пред сè, ние сме подготвени, но не сакаме војна со Европа. Ако некој го сака тоа, нека се подготвува“, изјави Путин.
Тој повторно го изнесе ставот дека западните држави не успеале да ја постигнат, како што ја нарече, целта за нанесување стратешки пораз на Русија.
„Ако работите отидат предалеку, воопшто нема да има победници. Никој нека не го заборави тоа“, предупреди рускиот претседател.
Ваквата реторика претставува продолжение на претходните предупредувања од Кремљ, кој во повеќе наврати тврдеше дека зголеменото вооружување на европските држави и воената помош за Украина ја продлабочуваат конфронтацијата.
Од друга страна, европските влади ги оправдуваат своите одбранбени подготовки со потребата да ја зајакнат безбедноста по руската инвазија врз Украина во февруари 2022 година.
Путин: Поддржуваме обновување на односите со европските земји
И покрај острите пораки, Путин истовремено испрати и дипломатски сигнал дека Москва е заинтересирана за повторно воспоставување на комуникацијата со Европа.
„Ги поддржуваме сите активности насочени кон обновување на целосни и функционални односи со европските земји“, порача тој.
Рускиот претседател позитивно ја оцени иницијативата на финскиот претседател и норвешкиот премиер за телефонски разговор.
Според него, нивната одлука да воспостават директен контакт со Москва била исправна, и покрај критиките што се појавиле во дел од европските престолнини.
Што разговарале Путин, Стуб и Сторе?
Телефонскиот разговор се одржал на 27 октомври, а главна тема била војната во Украина и можностите за обновување на мировниот процес.
Финскиот претседател Александар Стуб го оцени разговорот како отворен и суштински, нагласувајќи дека исходот од војната директно ќе влијае врз безбедноста на Финска и цела Европа.
Норвешкиот премиер Јонас Гар Сторе, пак, ја истакна потребата од намалување на тензиите и предупреди на огромните човечки и материјални последици од војната.
Двајцата европски лидери побарале од Путин конкретни чекори за деескалација и обновување на преговорите.
Истовремено, тие нагласиле дека Финска и Норвешка ќе продолжат со поддршката за Украина.
По разговорот со Путин, Стуб и Сторе разговарале и со украинскиот претседател Володимир Зеленски.
Двајцата нагласиле дека настапуваат во својство на лидери на сопствените држави, а не како официјални претставници на целата Европска Унија.
Предупредување и за Балтичкото Море
Путин се осврна и на безбедносната состојба во Балтичкото Море, регион кој има особено значење за Русија, Финска и балтичките членки на НАТО.
Тој порача дека Москва не сака ограничувања на пловидбата и предупреди дека евентуалните пречки во поморскиот сообраќај би можеле дополнително да ги влошат односите.
Рускиот претседател направи споредба со тензиите во Ормускиот Теснец, прашувајќи дали некој сака слична ситуација и на Балтикот.
Путин нагласи дека Русија не го посакува тоа, но дека ќе одговори на предизвиците.
Овие изјави дополнително ја нагласуваат чувствителноста на Балтичкиот регион, каде што Русија и НАТО имаат непосредни безбедносни интереси.
Европа не е единствена околу директните разговори со Москва
Телефонскиот контакт на Стуб и Сторе со Путин предизвика различни реакции меѓу европските лидери.
Данската премиерка Мете Фредериксен изрази резерви кон иницијативата, нагласувајќи ја важноста од координиран европски пристап.
Од друга страна, финскиот и норвешкиот лидер сметаат дека директната комуникација е неопходна за постигнување решение за војната во Украина.
Разговорите се одржаа во пресрет на најавените нови дипломатски средби во Абу Даби, на кои се очекува продолжување на напорите за мировни преговори.
Според досегашните информации, се разгледува можноста за обновување на разговорите меѓу Украина, Русија и Соединетите Американски Држави.
Две спротивставени пораки од Кремљ
Последните изјави на Путин содржат две паралелни пораки.
Од една страна, рускиот претседател нагласува дека неговата земја е воено подготвена и дека нема да прифати притисоци што Москва ги смета за закана по сопствената безбедност.
Од друга страна, тој јавно ја поддржува обновата на дипломатските контакти со европските земји и предупредува дека директен судир би имал катастрофални последици.
Сепак, ваквите изјави не значат дека е најавена непосредна војна меѓу Русија и Европа. Тие се дел од пошироката конфронтација околу Украина, европската безбедност и идните односи меѓу Москва и НАТО.
Пораката на Путин останува јасна: Русија тврди дека не сака војна со Европа, но предупредува дека е подготвена за конфронтација доколку тензиите продолжат да ескалираат. Дали обновените дипломатски контакти ќе придонесат за намалување на опасноста, ќе зависи од понатамошните преговори и конкретните потези на сите страни.
