Необична приказна од Нов Зеланд покажува колку природата може да ги промени домашните животни кога ќе останат без човечка грижа. Во 1931 година, фармер оставил повеќе од 4.000 овци на оддалечен остров, а животните не само што преживеале речиси шест децении, туку развиле и особини што значително ги разликувале од обичните домашни овци.
Станува збор за островот Кембел, сместен околу 700 километри јужно од Јужниот Остров на Нов Зеланд. Таму, по банкротот на фармерот Џон Ворен, илјадници овци биле оставени сами да се снаоѓаат во суровите временски услови.
Од 8.000 овци до целосно напуштена фарма
Одгледувањето овци на островот започнало во 1895 година, кога биле донесени првите 400 животни. Со текот на времето нивниот број нагло се зголемувал, па до 1916 година на островот имало повеќе од 8.000 овци.
Во 1927 година, фармерот Џон Ворен донел дополнителни 5.000 овци, надевајќи се дека ќе го прошири производството. Меѓутоа, падот на цените на волната и месото, проблемите со транспортот и светската економска криза го направиле стопанството неодржливо.
Во 1931 година Ворен банкротирал и го напуштил островот, оставајќи зад себе повеќе од 4.000 овци и дваесетина говеда.
Оттогаш животните биле принудени сами да бараат храна, да се справуваат со студот и да преживуваат без заштита од човекот.
Најголемото изненадување: овците почнале сами да ја отфрлаат волната
Во следните децении научниците забележале неочекувани промени кај напуштените животни.
Една од најинтересните била способноста на овците природно да ја отфрлаат својата волна. За разлика од современите домашни раси, кои често мора редовно да се стрижат, овците на островот постепено развиле способност сами да се ослободуваат од делови од руното, особено околу вратот, стомакот и слабините.
Забележано било и дека нивните нозе станале подолги во споредба со слични домашни раси, додека животните почнале да живеат во помали групи, задржувајќи се на одредени територии.
Овие промени биле предмет на научно истражување на новозеландскиот научник М. Р. Раџ, објавено во 1986 година во списанието „New Zealand Journal of Ecology“.
Се променил и начинот на размножување
Промените не биле ограничени само на физичкиот изглед.
Женките почнале да се размножуваат уште на возраст од една година, додека бројот на родени јагниња значително се зголемил.
Во периодот кога овците биле одгледувани на фармата, се раѓале меѓу 30 и 40 јагниња на 100 возрасни овци. До 1970 година, овој број се зголемил на 60 до 80 јагниња на 100 женки.
Истовремено, нивното производство на волна било релативно мало, односно околу 1,3 килограми годишно по женка.
Популацијата првично се намалувала, па во 1960 година на островот останале околу 1.000 овци. Но, потоа започнало закрепнување и до 1969 година нивниот број повторно достигнал приближно 3.000.
Успеале да преживеат, но станале закана за островот
Иако нивното приспособување претставувало интересен пример за природна селекција, присуството на овците предизвикало сериозни еколошки проблеми.
Поради интензивната испаша, животните ја уништувале чувствителната вегетација и го загрозувале опстанокот на ретки растителни видови.
Островот Кембел во 1954 година бил прогласен за природен резерват, а денес е дел од новозеландските субантарктички острови кои се наоѓаат на списокот на светско наследство на УНЕСКО.
Со цел да го заштитат природниот екосистем, новозеландските власти во 1970 година започнале програма за отстранување на овците. Последните животни биле отстранети во 1992 година, по што вегетацијата на островот почнала значително да се обновува.
Потомците на необичните овци живеат и денес
Сепак, оваа необична популација не исчезнала целосно.
За време на експедициите во 1975 и 1976 година, десет живи овци биле пренесени на копното на Нов Зеланд со цел да се зачува нивната генетска линија.
Нивните потомци и денес се одгледуваат во приватно стадо во регионот Северен Кентербери.
Приказната за овците од островот Кембел претставува впечатлив пример за тоа како животните можат да се приспособат на новите услови низ повеќе генерации, дури и кога целосно ќе ја изгубат човечката грижа.
Истовремено, овој случај покажува дека животните кои успешно преживуваат во дивината не мора нужно да бидат безопасни за природната средина во која се населиле.
…
