Во текот на минатата година, светот на растенијата и габите го доживеа еден од највозбудливите научни моменти: скоро 200 нови видови официјално добија свои имиња. Но радоста од откривањето е помешана со тревога – многу од нив веќе се соочуваат со исчезнување, предупредуваат експертите од Royal Botanic Gardens, Kew и нивните меѓународни партнери.
„Тешко е да се заштити она што не го познаваме и за што нема научно име“, изјави д-р Мартин Чик од Кју. Според него, именувањето и описот на видовите се повеќе од научна формалност – тоа е првиот чекор кон нивната заштита, во време кога човечките активности и климатските промени ги еруптираат природните екосистеми.
Некои од откритијата се навистина спектакуларни. Една од нив е орхидејата Telipogon cruentilabrum од високите андски шуми во Еквадор. Со „крваво“ обоена усна и жолто-црвени ливчиња кои имитираат женки на муви за да привлечат машки опрашувачи, оваа орхидеја е пример за неверојатната еволутивна инвентивност на природата. Но, повеќе од половина од нејзиното живеалиште веќе е уништено поради сеча, рударство и земјоделство.
Научниците ја истакнуваат и габата Purpureocillium atlanticum, „зомби-габа“ од атлантските шуми на Бразил, која паразитира пајаците и расте од нивното тело, ослободувајќи спори – природата, во најекстремен облик, повторно покажува дека животот и смртта се преплетуваат на неверојатни начини.
Меѓу растенијата кои го пленат вниманието е и Aphelandra calciferi, шумска грмушка од Перу, со огнено портокалово-црвени и жолти цветови, именувана по ликот Калцифер од анимираниот филм „Howl’s Moving Castle“. Научниците веруваат дека може да стане омилено украсно растение.
За Балканот, значајно е откривањето на нов вид кокичар – Galanthus subalpinus, кој расте на субалпските пасишта на планината Кораб, на границата меѓу Македонија и Косово. Иако со својата деликатна убавина плени погледи, веќе е класифициран како критично загрозен поради прекумерно собирање, испаша и пожари.
Листата на откриени видови е импресивна: од „живи камења“ (Lithops gracilidelineata) во јужна Африка, преку нови орхидеи од Индонезија, до дрвја со плодови со вкус на банана и гуава од Папуа Нова Гвинеја, и ретки шумски видови од Камерун.
