Ескалацијата на глобалните тензии околу Гренланд, заканите за распад на НАТО и длабоката криза во трансатлантските односи повторно го отвораат едно болно прашање за Македонија:
Дали историските отстапки што ги направивме беа залудни?
Откако земјата го смени своето уставно име и прифати болни компромиси, меѓу кои и практичното замолчување на темата за Македонците во Егејскиот дел на Македонија, целта беше јасна – членство во НАТО и европска перспектива.
Денес, само неколку години подоцна, истиот тој сојуз се соочува со најсериозната криза во својата историја:
предупредувања за можен распад на НАТО,
закани за трговски војни меѓу САД и Европа,
длабока недоверба меѓу сојузниците,
и сценарија кои го доведуваат во прашање целиот глобален безбедносен поредок.
Во таа слика, Македонија стои како држава што:
Го смени името,
Се откажа од дел од својот идентитетски наратив,
Ја тргна од агендата темата за Македонците во Грција, и
Ги прифати диктатите на „стабилноста“ –
за да стане членка на сојуз што денес е на раб на сериозен распад.
Прашањето што сè погласно се поставува меѓу граѓаните е:
дали вредеше?
Додека европските лидери денес панично одржуваат итни состаноци поради заканите на САД и предупредувањата за крај на НАТО, Македонија нема простор за маневар – таа веќе ги направи сите отстапки.
Темата за Македонците во Егејска Македонија, која со децении беше дел од националната свест, практично исчезна од официјалните документи и дипломатијата, во име на „евроатлантската иднина“.
А таа иднина денес изгледа понесигурна од кога било.
Се наметнува горчливата дилема:
Дали Македонија плати премногу висока цена за сојуз кој можеби нема да постои во формата во која ни беше ветен?
Македонија денес е членка на НАТО, но без моќ, без влијание и без преговарачка тежина.
И додека светот влегува во нова геополитичка ера, прашањето што одекнува меѓу граѓаните е погласно од кога било:
Дали историската жртва беше залудна?
