Европа се наоѓа на раб на криза: со доаѓањето на 1 февруари, САД се подготвуваат да воведат нови царини кон осум земји членки на ЕУ поради нивниот отпор кон потенцијалната купопродажба на Гренланд. Брисел е во состојба на мобилизација, а европските лидери интензивно преговараат и координираат стратегии, обидувајќи се да спречат ескалација во отворен трговски конфликт со Вашингтон.
Моментално, европската дипломатија изгледа како да игра на време. На Светскиот економски форум во Давос, земјите членки се обидуваат да ја смратат тензијата со воздржаност, надевајќи се дека претседателот Доналд Трамп нема да ја ескалира ситуацијата во своето утрешно обраќање. „Европските лидери се обидуваат да купат време“, пишува „Еурактив“, додавајќи дека јавните конфронтации засега се избегнуваат.
Но, во позадина се чувствува и длабока поделба. „Политико“ нагласува дека меѓу земјите членки постојат различни планови, што ја прави единствената европска стратегија за одговор на Трамп многу кревка. Од Франција до Германија, ставовите варираат од претпазливи и дијпломатски, до подготвени за поостри контрамерки.
Вонреден самит во Брисел, закажан за четврток навечер, и средбата на Комитетот на постојаните претставници на владите (Корепер) претпладне истиот ден се обидуваат да внесат ред и консензус. По тоа, во петок, еврокомесарите ќе се сретнат во новиот формат „Колеџ за безбедност“ за да разгледаат можни одговори на американските закани.
Дипломати откриваат дека сите земји членки добиле мандат да пренесат јасна порака до Вашингтон: преземањето на Гренланд е неприфатливо. Амбасадори се во контакт со американскиот Конгрес, со соработници од движењето „МАКА“ и со други влијателни кругови, предупредувајќи дека ЕУ ќе реагира жестоко доколку се продолжи со заканите.
Сепак, не сите земји се подготвени за остар одговор. Некои членки се залагаат за воздржаност и преферираат дијалог зад затворени врати, без јавни закани или трговски конфронтации. Ова особено се однесува на прашањето за активирање на Инструментот против принуда (ACI) — познат како „трговска базука“ — кој предвидува ограничување на увозот на стоки и услуги од САД. Иако Франција предлага негово активирање, други земји се сомневаат дали ова оружје воопшто треба да се стави на маса.
Досега, ЕУ најави можни контрацарини во вредност од 93 милијарди евра, кои би требало да стапат во сила од 7 февруари, ако не се постигне договор со Вашингтон за првичните царини од 1 февруари.
Од другата страна на Атлантикот, САД изгледаат непоколебливо. Американскиот секретар за финансии Скот Бесент во Давос ги потцени можните европски мерки, шеговито изјавувајќи дека „страшната европска работна група“ е најсилното оружје што ЕУ може да го искористи.
Дипломати истакнуваат дека вистинската моќ за избегнување на ескалација не е во Европа, туку во САД. Со претстојните избори за Претставничкиот дом и дел од Сенатот во ноември, републиканците мора да ја чуваат поддршката на јавноста и не би сакале дополнителни царини кои би ги зголемиле трошоците за живот.
