Македонските превозници, заедно со колегите од Косово, Србија, Црна Гора и Босна и Херцеговина, се подготвуваат за седумдневна блокада на граничните премини кон шенген-зоната. Причината е новиот систем за влез и излез (ЕЕС) на Европската Унија и стравувањата дека професионалните возачи ќе бидат ограничени од правилото 90/180 дена за престој во шенген-земјите.
Во Македонија, блокадата ќе го опфати деветте клучни премини: Деве Баир, Делчево, Ново Село, Дојран, Богородица, Меџитлија, Ќафасан, Блато и Блаце, додека преминот Табановце – Прешево ќе биде затворен од српска страна.
Билјана Муратовска, генерален секретар на „Макам-транс“, истакна дека превозниците се свесни за економските последици, но нагласи дека решението на нивните барања ќе донесе значителни придобивки за растот и развојот на економијата во целиот регион.
„Доколку до понеделник не добиеме каква било реакција од Европската комисија, блокадата ќе започне точно во 12 часот за возилата што излегуваат од државата, а премините ќе се затворат на полноќ за оние што влегуваат дома. Целта е сите возачи да се приклучат на протестот“, појасни Муратовска.
Главното барање на здруженијата на превозници е да се најде решение за престојот во шенген-зоната – или да се укинат ограничувањата на деновите, или да се воведат посебни визи кои не се лимитирани. Според неа, новите правила може да предизвикаат целосен колапс на транспортната индустрија, што би одекнало низ целиот Западен Балкан и Турција, преку прекин на синџирите на снабдување.
Вицепремиерот и министер за транспорт Александар Николоски ја поддржа иницијативата на превозниците, истакнувајќи дека проблемот е сериозен и може да ја загрози извозно ориентираната македонска економија. „Ако компаниите не можат да извезуваат, економската активност ќе запре, а домашните производи ќе станат неконкурентни на европскиот пазар поради поскапувањето на превозот од три до пет проценти“, предупреди Николоски.
Од друга страна, портпаролот на Европската комисија за внатрешни работи, Маркус Ламерт, потенцираше дека ЕЕС не воведува нови правила за краткиот престој во шенген-зоната. Според него, системот служи за подобро спроведување на веќе постоечките правила и за откривање на неправилности.
„Државјаните на трети земји без виза можат да останат во шенген-зоната до 90 дена во период од 180 дена. Сè над тоа бара виза за долг престој или дозвола од земја-членка. ЕЕС не менува ништо во ова“, објасни Ламерт. Тој додаде дека правилата веќе овозможуваат одредена флексибилност, особено за возачите кои често ја преминуваат границата на ист премин.
