Во Вишиот суд на округот Лос Анџелес започна правна битка која би можела да го промени начинот на кој технолошките гиганти ги дизајнираат своите апликации. Кејли Г.М., 20-годишна жена од Калифорнија, поднесе тужба против Мета Платформс – матичната компанија на Фејсбук и Инстаграм – како и против YouTube, кој е во сопственост на Google. Таа и нејзиниот правен тим тврдат дека овие компании намерно ги создале функциите на своите платформи за да создадат зависност кај децата, со катастрофални последици за нивното ментално здравје.
Според адвокатите на Кејли, бесконечното скролување, автоматското пуштање видеа, честите известувања и филтрите на Instagram и YouTube создале „повратна јамка“ што ја држела тужителката ангажирана со часови. Таа почнала да користи YouTube на 6-годишна возраст, а Instagram на 9 години, поминувајќи често по неколку часа дневно на секоја платформа. Тимот на Кејли тврди дека продолжената употреба на овие апликации ја одвела од нормалниот пат на детството и адолесценцијата, доведувајќи до анксиозност, депресија, проблеми со самоперцепцијата и дури самоубиствени мисли.
„Ќе покажеме дека овие платформи дизајнирале карактеристики кои намерно ги задржуваат младите корисници ангажирани, штетејќи им на развојот и благосостојбата“, изјави адвокатот на тужителката во воведното излагање пред поротата.
Мета и Google категорично ги негираат овие тврдења. Тие ја ставаат вината за менталните предизвици на тужителката врз други фактори, како што е сложеното семејно опкружување, и ги истакнуваат континуираните напори за воведување безбедносни функции, родителски контроли и прилагодени поставки за возраст, со цел да ги заштитат младите корисници.
Судењето е тест случај меѓу повеќе од 1.500 слични тужби низ САД и е внимателно следено од експерти и застапници. Ако поротата утврди дека платформите намерно ги дизајнирале своите производи за да му наштетат на младото население, тоа би можело да ја поткопа традиционалната правна заштита на интернет компаниите, обезбедена од член 230 од Законот за пристојност во комуникациите.
TikTok и Snapchat, кои првично беа дел од тужбата, веќе постигнаа спогодби со Кејли и нема да учествуваат во тековната фаза на судењето. Судењето, кое се очекува да трае неколку недели и можеби да продолжи до март, ќе ги вклучи и раководителите на компаниите – Марк Закерберг и водството на YouTube – како сведоци.
Пресудата би можела да отвори пат за нови регулативи и да влијае не само на дизајнот и маркетингот на социјалните медиуми, туку и на судската пракса низ целиот свет во однос на штетата предизвикана од технологијата врз деца и тинејџери.
Кејли се подготвува и да сведочи за тоа како апликациите влијаеле на нејзиното ментално здравје, со надеж дека судот ќе ги смета компаниите за одговорни.
