Од следната недела, посетителите на Базиликата Свети Петар во Ватикан ќе можат да ја следат мисата на својот телефон, со аудио и текст во реално време, благодарение на нова услуга базирана на вештачка интелигенција. Идејата е едноставна: на влезот ќе има QR-код кој се скенира и веднаш се добива пристап до преводот, без потреба од инсталирање апликација.
Оваа новина доаѓа во годината кога базиликата го слави 400-годишното одбележување на својата посвета (1626–2026), а Ватикан ја презентира како конкретен потег кон универзалноста на Црквата, со стремеж да се овозможи разбирлива литургија „за луѓе од секоја нација и јазик“.
Системот работи со моделот „Lara“, кој го разви компанијата Translated во соработка со Carnegie-AI LLC и професорот Александер Вајбел, признат како пионер во преводот на говор од страна на машини. Кардиналот Mauro Gambetti истакна дека алатката е дизајнирана да помогне „многумина да ги разберат зборовите на литургијата“.
Сепак, токму точноста на зборовите останува најчувствителната точка. Како што признаваат експертите, секој автоматски превод носи ризик од грешки, двосмислености и „халуцинации“. Од компанијата уверуваат дека „Lara“ е дизајнирана да биде прецизна, а не само да угодува на слухот, што е одговор на скептичноста околу генеративниот AI.
Ватикан, во меѓувреме, внимателно ја балансира употребата на технологијата со предупредување за нејзините ризици. Иницијативи како „Rome Call“ ги поставуваат етичките принципи за AI, иновацијата треба да служи на човечкото достоинство и одговорноста, а не да го заменува човекот.
Оваа нова алатка е логично продолжение на претходните експерименти со дигитални технологии во базиликата. Во 2024 година, во партнерство со Microsoft, беше промовиран „дигитален близнак“ на базиликата за виртуелни посети, управување со туристичкиот поток и детекција на оштетувања на мозаиците и структурата.
