За милиони луѓе низ Кина, кинеската Нова Година е време на семејни собири, богати трпези и молитви за здравје и среќа. Но, за самците и за оние кои немаат деца, празникот може да биде тешко и болно потсетување на социјалните очекувања. Токму оваа демографска чувствителност станува сè поголем предизвик за кинеската влада, особено по објавувањето на податоци што покажуваат дека наталитетот падна на најниско историско ниво.
Според Националното биро за статистика, минатата година биле родени само 7,92 милиони бебиња – стапка од 5,63 раѓања на 1.000 луѓе. За споредба, тоа е најниската бројка од основањето на Народна Република Кина во 1949 година. Ова, исто така, значи дека четврта година по ред има повеќе смртни случаи отколку новороденчиња, што резултираше со намалување на населението за речиси 3,4 милиони.
Експертскиот тим на Обединетите нации предупредува дека овој тренд ќе продолжи, со можност населението на Кина до крајот на векот да се намали за повеќе од половина од сегашното. Дека ситуацијата се променила драматично, покажува и фактот дека пред две децении кинеските власти предвидуваа населението да достигне врв дури во 2033 година – 1,5 милијарди луѓе. Наместо тоа, врвот беше достигнат 12 години порано, а бројот на жители е речиси 100 милиони помал од предвиденото.
Причините за оваа демографска грешка се корени во минатото. Во крајот на 1970-тите, како што населението се приближуваше до милијарда, владата почна да се загрижува за економските импликации од брзиот раст. Во 1979 година, тогашната влада на Денг Сјаопинг воведе строгa политика на едно дете, која комбинираше финансиски награди за оние што се придржуваа и казни за прекршителите, а во некои случаи се применуваа и присилни абортуси и стерилизации.
Првично, политиката даде резултати: власта проценува дека спречила околу 400 милиони раѓања, но тоа драстично го промени демографскиот баланс, создавајќи длабоки проблеми со стареење на населението и намалување на работоспособните млади.
Демографите долго време веруваа дека ефектите од ограничувањата се привремени и дека, со нивното ублажување, семејствата повторно ќе почнат да имаат повеќе деца. Но, кога во 2016 година беше воведена политика за две деца, а подоцна во 2021 за три деца, зголемување на наталитетот не следеше.
Денес, властите се обидуваат со нови мерки: финансиски стимулации од 3.600 јуани за секое дете до три години, како и други поддржувачки програми. Некои решенија, како данокот на контрацептивни средства, предизвикаа контроверзии и загриженост за потенцијален пораст на несакани бремености и ХИВ инфекции.
Сепак, економските тешкотии остануваат главен фактор: високите трошоци за воспитување деца и стресот поврзан со модерниот живот ги тераат младите Кинези да одложуваат или да одбиваат родителство.
