Од утринските часови на бензинските пумпи низ Македонија се гледаат сцени слични на оние од пролетта 2022, со почетокот на воениот конфликт во Украина. Возачите масовно ги полнат резервоарите, очекувајќи раст на цените поради тензиите во меѓународниот енергетски пазар.
Од полноќ стапуваат на сила нови, повисоки цени на горивата во земјава. Литар Еуросупер БС‑95 ќе чини 74,50 денари, додека Еуросупер БС‑98 ќе се продава по 76,50 денари, секој за по еден денар повеќе. Дизелот засега останува непоместен, со цена од 71,00 денар за литар.
Според познавачи од нафтениот сектор, ваквото благо покачување беше очекувано, бидејќи Регулаторната комисија за енергетика (РКЕ) пресметува нови максимални малопродажни цени врз основа на петдневен просек. Но, тие предупредуваат дека подинамични зголемувања може да се очекуваат уште до крајот на неделата.
Од РКЕ објаснуваат дека уште од 2022 година, поради глобалните потреси, е воведен автоматизиран систем за секојдневни пресметки на цените. Таа анализа служи како основа за носење вонредни одлуки секојпат кога се забележува движење на цената од најмалку 2 денари за литар кај бензините, дизелот и екстра лесното гориво. За мазут, критериумот е помал – промена од 1 денар за литар. Ваквиот пристап, велат од Комисијата, има цел да ја одржи стабилноста на пазарот и да ги заштити потрошувачите од нагли ценовни шокови.
Во меѓувреме, на светските пазари нафта бележи најсилен пораст во последните четири години. На утринското отворање, цената на суровата нафта тип Брент експлодираше приближно 13% и достигна речиси 82 долари за барел, пред да „се повлече“ на околу 78,60 долари, според терминалот на „Блумберг“. Само минатата недела, оваа нафта се тргуваше околу 70 долари за барел, а во петокот пред почетокот на тензиите околу Иран, затвори на околу 72,8 долари.
Глобалната финансиска група „Ситигруп“ ја зголеми својата краткорочна прогноза за Брент, очекувајќи цените оваа недела да се движат меѓу 80 и 90 долари за барел. Но, ако конфликтот се прошири и ако важни енергетски артерии бидат погодени, цените можат да „излетат“ дури до 120 долари за барел, предупредуваат аналитичари пренесени од „Блумберг“.
Експертите особено го посочуваат Ормускиот теснец како клучен елемент: доколку блокадата на транспортот преку овој воден пат потрае, понудата на нафта би можела драстично да се намали. Подолг застој – дури и 25 дена – би ги принудил најголемите производители на Блискиот Исток да ја сопрат продукцијата, бидејќи складиштата на копно и на море би ја достигнале својата максимална капацитет, оценија аналитичарите на „ЏП Морган“.
Извор: Блумберг Адриа
