Во последните пет години, Европа се искачи на врвот на глобалниот увоз на оружје, што аналитичарите го поврзуваат со растечката загриженост за безбедноста поради руската агресија и со ослабената доверба во американските безбедносни гаранции. Според најновиот извештај на Меѓународниот институт за истражување на мирот во Стокхолм (SIPRI), европските земји ја зголемиле својата потрошувачка на воена опрема повеќе од тројно во периодот 2021–2025 во споредба со претходната петгодишка анализа.
Главни фактори за овој раст се поддршката на Украина во одбраната од руската инвазија и потребата од обновување на сопствените воени залихи по децении на недоволно вложување. „Зголемувањето на оружјето во Европа значително влијае на глобалната трговија, додавајќи речиси 10 проценти на светскиот пазар“, објаснува Метју Џорџ, директор на програмата за трансфер на оружје на SIPRI.
Според податоците, Европа сега сочинува една третина од светскиот увоз на вооружување, во споредба со само 12 проценти во претходниот период. И покрај развојот на домашните воени индустрии, многу европски земји продолжуваат да инвестираат во американски борбени авиони и напредни системи за противвоздушна одбрана.
Во меѓувреме, увозот на оружје во Блискиот Исток бележи пад од 13 проценти, иако Саудиска Арабија и Катар остануваат меѓу најголемите светски купувачи. Виш истражувачот Питер Веземан нагласува дека одложените испораки од големите нарачки во претходните години се главен фактор за овој пад. Дополнително, регионалните конфликти, вклучително нападите на САД и Израел врз Иран, веќе го стимулирале регионалниот интерес за нови воени набавки, особено во областите на ракетната и воздушната одбрана.
Кога се анализираат светските извозници, САД продолжуваат да доминираат, со раст на уделот од 36 на 42 проценти. Франција е втор најголем извозник со речиси 10 проценти, додека Русија по почетокот на војната во Украина доживеа значителен пад, од 21 на само 6,8 проценти. Вкупно, европските земји ја надминуваат Русија четири пати, а Кина пет пати во уделот на глобалниот извоз на оружје.
