Финансиските пазари се зголемуваат притисокот врз централните банки низ Европа и Азија, поради наглото поскапување на енергенсите предизвикано од војната со Иран. Аналитичарите предупредуваат дека новиот енергетски шок може да го разбуди стравот од повторен бран инфлација, а инвеститорите веќе го препознаваат потенцијалот за покачување на каматните стапки.
Во Европа, очекувањата се фокусирани на Европската централна банка, Шведската и Швајцарската национална банка, кои би можеле да реагираат со нови зголемувања на каматите до крајот на годината. Банката на Англија, според пазарните предвидувања, би можела да се приклучи на овој тренд дури во 2027 година. Во Азија, пак, се забележува растечка убеденост дека централните банки ќе го преиспитаат планот за намалување на каматите и можеби ќе размислуваат за нивно зголемување.
Причината за овие промени е јасна: намалувањето на производството на нафта од неколку големи производители и стравувањата од долготрајни нарушувања во транспортот ја искачија цената на барел нафта на над 119 долари, највисоко ниво од средината на 2022 година. Ова веднаш ги потсети креаторите на монетарната политика на енергетскиот шок од 2022 година, кога наглиот пораст на цените на енергенсите предизвика зголемување на инфлацијата, а реакцијата на европските централни банки доцнеше.
Пазарните податоци сугерираат дека Европската централна банка може да ја зголеми каматната стапка еднаш до летото, а потоа повторно до крајот на годината. Шведската централна банка би можела да преземе едно или две зголемувања наесен, додека Швајцарската национална банка се очекува да одлучи во октомври. Меѓутоа, состаноците што следат на 18 и 19 март засега не се предвидуваат за донесување непосредни одлуки.
Од Европската централна банка предупредуваат дека краткорочниот раст на цените на нафтата не мора да го промени долгогодишниот тренд на инфлација, но доколку високите цени се задржат, ефектот може да биде значителен. Инфлацијата во еврозоната би можела да се зголеми за околу еден процент, со слични последици за Велика Британија.
Покрај тоа, поскапувањето на горивата се шири низ економијата, зголемувајќи ги трошоците за транспорт и производство, слично како за време на енергетската криза во 2022 година. Централните банки се соочуваат со тешка одлука: дали да ги игнорираат привремените шокови или да интервенираат порано за да спречат инфлациски бран.
Економистите, сепак, предупредуваат дека очекувањата за брзо зголемување на каматните стапки можеби се претерување. Дел од движењата на пазарите се должат на повлекувањето на инвеститорите од претходните прогнози за намалување на каматите и нивните обиди да се заштитат од растечкиот ризик.
