Соединетите Американски Држави донесоа одлука за привремено ослободување од санкции за извоз на руска нафта, како одговор на растечките цени и нарушувањата во снабдувањето предизвикани од војната на Блискиот Исток, во која е вклучен Иран. Одлуката на Министерството за финансии им овозможува на земјите да купуваат руска сурова нафта што веќе е натоварена на танкери и моментално е блокирана на море, а привременото ослободување ќе трае околу 30 дена.
Целта е да се намали притисокот врз глобалните пазари, каде што цената на суровата нафта порасна над 100 долари за барел, ниво што не е видено со години.
Овој потег се случува во критичен момент, кога конфликтот меѓу САД, Израел и Иран сериозно го нарушува транспортот низ Ормутскиот теснец, главен коридор за глобалната испорака на нафта. Тесниот воден пат носи околу 20% од светското снабдување, што значи дека дури и делумни прекини веднаш ја зголемуваат цената на енергенсите.
За да ја ублажи кризата, Вашингтон одобри продажба на околу 124 милиони барели руска нафта што веќе се наоѓа на море, што според проценки би обезбедило околу пет до шест дена глобално снабдување. Сепак, експертите предупредуваат дека овој чекор може да ја зајакне финансиската позиција на Русија, која веќе ги зголемува приходите од енергетскиот сектор и може да добие дополнителни милијарди доколку цените продолжат да растат.
Критичарите на одлуката тврдат дека олеснувањето на санкциите ризикува да ја ослаби кампањата на Западот за ограничување на финансиските средства на Москва во нејзината војна во Украина. Неколку европски претставници и застапнички организации предупредија дека дури и привременото олабавување може да ја разниша ефективноста на санкциите.
Ослободувањето од санкции е дел од поширок меѓународен напор за стабилизирање на глобалното снабдување со енергија. Меѓународната агенција за енергија веќе координира масовно итно ослободување на 400 милиони барели нафта од стратешките резерви на земјите-членки, со значителен придонес од САД.
Сепак, нестабилноста на пазарите продолжува. Растот на цените на суровата нафта веќе се одразува на цените на бензинот во повеќе земји, а владите предупредуваат дека конфликтот би можел да ја разгоре инфлацијата и да ги зголеми трошоците за живот.
Политички, потегот предизвика дебата во Вашингтон. Додека критичарите го гледаат како слабеење на ставот против Русија, поддржувачите истакнуваат дека стабилни глобални енергетски пазари се клучни за да се избегне економски шок додека конфликтот продолжува.
Аналитичарите потенцираат дека кризата покажува колку брзо геополитичките конфликти можат да ја променат глобалната енергетска политика. Со нарушени резерви на Блискиот Исток и растечки цени, владите се принудени да балансираат меѓу стратешките санкции и потребата од стабилни пазари.
На крајот, најголемиот добитник од сегашната криза е Русија. Според анализа на Стандард Чартерд, Москва го користи секој пораст на цените и потребата на клиентите за алтернативни извори на нафта за да ги зголеми своите приходи. Додека војната трае и превозот низ Ормутскиот теснец останува ризичен, експертите сметаат дека понатамошни мерки, од дополнителни ослободувања на резерви до пошироко олеснување на санкциите, остануваат на маса.
