Ескалацијата на тензиите на Блискиот Исток повторно ги оттурна цените на нафтата нагоре, откако пазарите едвај здивнаа по првиот пад во речиси една недела. Новиот бран напади од Иран врз клучни енергетски објекти околу Персискиот Залив ја врати неизвесноста и ја разгоре загриженоста за глобалното снабдување.
Референтната сурова нафта „Брент“ повторно се доближи до границата од 105 долари за барел, додека американската „Вест Тексас Интермедиет“ се стабилизираше околу 98 долари. Овој раст следува по падот од речиси три проценти претходниот ден, кога најавите од САД за ослободување на стратешки резерви донесоа краткотрајно олеснување.
Во меѓувреме, ситуацијата на терен станува сѐ покритична. Производството е прекинато на значајни полиња во Обединетите Арапски Емирати, додека ирачки нафтени капацитети и важни извозни терминали беа погодени од беспилотни летала и ракети. Овие удари ја продлабочуваат кризата што веќе сериозно ги нарушува глобалните текови на енергенси.
Особено загрижувачки е развојот околу Ормускиот Теснец — една од најважните артерии за светската трговија со нафта. Речиси целосното ограничување на поморскиот сообраќај низ овој теснец веќе почнува да се чувствува, најсилно во азиските економии кои зависат од увоз.
Од почетокот на конфликтот, цената на нафтата скокна за повеќе од 40 проценти, но пазарот останува крајно нестабилен. Аналитичарите предупредуваат дека трговците се обидуваат да состават слика од лавина информации, од воени случувања до политички сигнали, за да проценат колкав дел од понудата е навистина загрозен и колку долго ќе трае кризата.
Американскиот претседател Доналд Трамп дополнително ја заостри реториката, најавувајќи можност за проширување на нападите врз иранската нафтена инфраструктура, вклучително и островот Харг, клучен извозен центар. Во исто време, Вашингтон испраќа порака дека активно работи на заштита на комерцијалниот бродски сообраќај, повикувајќи и други држави да се вклучат.
И покрај тоа, американските власти засега не го блокираат целосно извозот на иранска нафта преку теснецот, што укажува на внимателно балансирање меѓу притисок и избегнување на дополнителен шок за пазарот.
Регионалните производители реагираат со сопствени мерки. Обединетите Арапски Емирати и Кувајт го намалуваат производството, додека Саудиска Арабија и Емиратите се обидуваат да го пренасочат извозот преку алтернативни рути што го заобиколуваат теснецот.
Сепак, аналитичарите предупредуваат дека контролата врз поморскиот премин може да стане селективна, при што Техеран би дозволувал минување само на одредени бродови, зависно од нивната политичка припадност. Таквиот развој би значел дополнителен удар за веќе кревкиот пазар.
Најголемиот ризик, според експертите, останува можноста ограничувањата во Ормус да се пролонгираат. Во такво сценарио, довербата во способноста на САД и нивните сојузници да ја стабилизираат ситуацијата би можела сериозно да се разниша.
