Џаред Исакман, новиот лидер на НАСА, најави драстична промена на насоката на американската вселенска програма, откривајќи детални планови за изградба на база на Месечината. За разлика од претходните години на обични планови и концепти, овојпат агенцијата презентира конкретен временски рок и стратегија за проектот, со инвестиција од околу 20 милијарди долари распределени низ следните седум години. „Ова нема да се случи преку ноќ“, рече Исакман на настанот Ignition во Вашингтон, додавајќи дека изградбата ќе се спроведува преку серија десетици мисии.
Покрај лунарните амбиции, Исакман го претстави и планот за нов ровер на Марс, кој ќе користи нуклеарен погон и кој агенцијата се надева да го лансира до 2028 година, исклучително краток рок за сложена вселенска мисија. Сепак, како што нагласи, патот до финансирање и реализација на овие проекти е исполнет со неизвесности и предизвици.
Една од најдраматичните одлуки на Исакман е паузирањето на проектот за вселенската станица Гејтвеј, која требаше да орбитира околу Месечината како клучна попатна точка за транспорт на астронаути и материјали. Сега, ресурсите од Гејтвеј ќе бидат пренасочени кон изградба на самата база на Месечината, а постојната опрема ќе биде искористена за поддршка на краткорочни истражувања, објасни Карлос Гарсија-Галан, извршен директор на програмата за лунарна база.
Исакман исто така најави значително зголемување на бројот на роботски мисии на Месечината, со слетувања кои ќе се одвиваат секој месец, со цел да се обезбеди научен и логистички материјал за идната база. За споредба, од јануари 2024 година НАСА и комерцијалните партнери спровеле само четири слетувања со различен успех. Роботските мисии ќе бидат комплементарни на мисиите со екипаж, дел од програмата Артемида, чија цел е враќање на астронаутите на Месечината за прв пат по речиси 50 години. Првата мисија со екипаж, Артемида II, ќе се одржи на 1 април, летајќи околу Месечината без слетување, а планот е луѓето да се вратат на површината до почетокот на 2028 година, со цел да се воспостават две слетувања годишно.
НАСА интензивно соработува со приватниот сектор, а компаниите „Блу Ориџин“ на Џеф Безос и „СпејсИкс“ на Елон Маск се натпреваруваат за развој на лунарни лендери за транспорт на астронаути. Исакман, кој не се плаши од тешки одлуки, предупреди дека компаниите кои не ги исполнуваат договорните обврски може да се соочат со откажување на проекти.
Истовремено, Исакман го претстави и проектот „Вселенски реактор-1 Фридом“ (SR-1 Фридом), првиот ровер на Марс со нуклеарно-електричен погон. Иако технологијата нуди висока ефикасност и е идеална за длабоки вселенски мисии, таа носи значителни инженерски предизвици, високи трошоци и ризик од зрачење при лансирање.
